VĂN XUÔI

   Nhà văn Lê Phan Nghị có một thời gian làm việc tại Trung tâm Bồi dưỡng viết văn Nguyễn Du. Ông không phải là nhà giáo nhưng dù chỉ một ngày làm việc ở cương vị quản lý học viên và chúng tôi là là học viên lúc ấy thì cũng coi ông như là một nhà giáo. Nhân ngày Hiến chương các nhà giáo 20 tháng 11 năm 2023, tôi lại có phút giây bâng khuâng tưởng nhớ đến ông. 

Đến cuối năm học, sau buổi liên hoan tổng kết, ban giám hiệu có thông báo lịch  giáo viên trực trường trong thời gian nghỉ hè. Ngoài việc trông coi tài sản, các giáo viên còn kèm cặp, dạy thêm cho những học sinh yếu kém. Nguyệt trông trường vào đợt cuối, cùng với cô Ghi (nhóm trưởng), chị Xinh ( cô giáo người địa phương) và cả Tuấn

Ông ngồi một mình lặng lẽ trên chiếc cọc bích nơi phía lái con tầu. Ông cởi trần, nước da đỏ thâm vì nắng gió như hòa màu cùng chiếc cọc bích. Những múi cơ lúc nào cũng phải căng ra dưới sức nặng của công việc bện vít vào nhau xoăn chắc như sợi dây neo tầu. Nếu là những ngày trước đây, ông đã lim dim mắt tranh thủ ngủ ngồi một lát trong lúc chờ đợi đến giờ làm.

Tôi đến và nghe Đoàn kể chuyện với một tâm thế rất đỗi thoải mái, cởi mở, tâm thế của một người trẻ mang trên vai sứ mệnh của người biết lo toan, biết gánh vác và phụng sự. Tâm đắc nhất của Đoàn là làm sao cho công nhân của mình có điều kiện làm việc được cải thiện tốt nhất. Là có năng suất cao, có thưởng nhiều, tăng lương.. 

   Cường nằm liệt hơn một tuần liền. Mình Nam đóng vai chính chạy lo cả đám ma của vợ Cường và Tiến. Khi Cường gượng dậy được, Nam đèo Cường gần hai chục cây số sang nhà Tiến. Họ dứt khoát không cho đưa vợ Tiến vào bệnh viện tâm thần. Họ quyết định sẽ bán cơ sở bơm vá lốp của Tiến ở đường 5, bán cả căn nhà trong ngõ của Cường, kéo tất về chỗ Nam. Cạnh nhà Nam có hai mảnh đất người ta để lại với giá rẻ. Cường chỉ còn hai mẹ con. Nhà Tiến cũng chỉ còn hai mẹ con. Đứa thứ hai khóc ngằn ngặt được một lúc thì mất.

Trong lịch sử dân tộc, xứ Thanh đã có nhiều người con ưu tú, có công lao to lớn góp phần cho sự phát triển vững mạnh, bền lâu của đất nước. Một trong số đó là Thái sư, Á vương Đào Cam Mộc (942 – 1015) – người có công đầu suy tôn Lý Công Uẩn lên ngôi vua, mở mang vương triều Lý tồn tại 215 năm (1010 – 1225). Thực hiện được trọng trách lúc đó bởi Chi hậu Đào Cam Mộc là người nhân từ uyên thâm, đọc sách Thánh hiền am hiểu vận trời đất và được các quan trong triều quí nể kính phục.

  Nước Nga trong tôi là những tác phẩm văn học đồ sộ của những đại văn hào, những nhà văn lừng danh mà tôi được biết họ qua các tác phẩm văn học từ thời phổ thông đến đại học. Chuyến đi đã chuẩn bị khá kỹ lưỡng với những người bạn.  Dù theo tuar du lịch chỉ đến hai thành phố lớn là thủ đô Matxcova và Xanh Petecpua, nhưng cảm nhận về một nước Nga vĩ đại thật sự choáng ngợp trong tôi và những người bạn đồng hành.

Tôi nhìn cái bàn thờ, có lẽ chính là cái bàn nước mà tối đó tôi đã ngồi đọc thư Bình. Bây giờ nó được kê sát vách và tôn cao bằng bốn viên gạch ở dưới chân. Còn chỗ uống nước, được thay bằng cái bàn gỗ tạp bé và thấp lè tè. Trên bàn thờ có ảnh của một người con trai được vẽ truyền thần. Trông có nét hao hao giống ông Nâu năm nào.

    Và tôi nhận thấy tất cả bọn họ đều đã là những kẻ hành hạ người thân của mình một cách đầy thù hận, đều là những kẻ giả nhân giả nghĩa, dối trá, lừa lọc, vu khống, ghen tị, ăn cắp, bịp bợm, đã làm mọi điều ô nhục xấu xa. Họ, chính họ là những người cha nhân hậu, những người vợ thủy chung, những cậu con trai có hiếu, những cô gái trẻ trong trắng, những thương gia lương thiện..., tất cả đều trở thành những người hoàn hảo do chính người thân của họ tô vẽ nên.

Ra trường, tôi đến Lũng Khăm một xã có dân cư chủ yếu là dân tộc Nùng ở Miền Đông của tỉnh Cao Bằng, với tấm bằng kỹ sư giống cây trồng, Từ ngày đầu, tôi đã ba cùng ngay nhà ông Khầu là Phó chủ nhiệm HTX phụ trách kỹ thuật và kế hoạch. Sau tám tháng, theo đề nghị của ông, HTX giao chức Phó chủ nhiệm cho tôi, thay cho ông vì đã lớn tuổi, không có bằng cấp, khó có thể hoàn thành nhiệm vụ.