Phạm Trọng Thanh

  Tôi trở lại Tiêu Viên một ngày thu cùng một bạn thơ thăm ông, người anh đồng nghiệp đã về nghỉ hưu nơi quê vợ. Nếp nhà gỗ kiểu Can Lộc giữa bốn phía vườn quê,  bên con đường làng thẳng băng vừa "bê-tông hoá".

Sau khi thi đỗ Tiến sĩ, Đỗ Tông Phát được triều đình bổ nhiệm làm Hoan Châu đốc học, sau đó, hai lần làm Quốc tử giám Tư nghiệp ở kinh đô Phú Xuân – Huế, rồi đảm nhiệm chức Thương biện, phòng giữ bờ biển Sơn Nam Hạ

Cây vĩ trong tay cậu nhẹ nhàng đưa đẩy. Tiếng nhị uyển chuyển réo rắt tấu lên khúc lưu thủy mời mọc quan viên, dân làng vào hội.

Với nhà văn Chu Văn, trong mỗi chuyến đi ấy, trang sổ tay của ông càng đầy lên những ý đồ sáng tác, những hình tượng trong chiến đấu, không thể ngồi ở nhà mà "bịa" được.

Để rồi trong mơ...cuộc đời vẫn thựcTàu chuối cánh sen nhành mai bóng trúcMen lý men lam men ngọc rạng ngờiVòng cườm tay em ngày về sực nứcGương hồ bán nguyệt                               Bát Tràng tài hoa...   

 

Làng Bách Cốc, quê giáo sư Bùi Huy Đáp, chỉ cách thành phố Nam Định khoảng 7 km về phía tây, cách huyện lỵ Vụ Bản chừng 4 km về phía đông. Làng xưa thuộc tổng Trình Xuyên, huyện Thiên Bản, phủ Nghĩa Hưng.

Ấy là ngày ông trở lại vườn xưaChẳng vướng cân đai võng lọng biển cờLại thương người vợ thảo hiền từng đẩy thuyền đồng xa cấy mướnKhắc khoải lòng quê mỗi bước mỗi mừng đây!

Phạm Thái, còn có tên Phạm Đan Phượng, tục danh Chiêu Lỳ, sinh năm 1777, quê làng Yên Thượng, huyện Đông Ngàn nay thuộc huyện Từ Sơn, Bắc Ninh. Một “ông Chiêu Lỳ” học rộng, giỏi thi thư, võ nghệ.

Quả bầu với sợi tơ vừa chuốtMặt trống cơm rung điệu trữ tìnhLòng trúc đôi hồi môi gió đẩyĐường quê thênh thênh gieo tiếng sênh