LÝ LUẬN - PHÊ BÌNH

  Tác giả của công trình mới về Ma Văn Kháng là Phạm Ngọc Chiểu. Ông được người đọc biết đến, trước hết và trên hết, như một cây bút văn xuôi, đã có những tác phẩm đạt được giải thưởng cao quý, găm được vào trí nhớ của người đọc.

Gần nửa thế kỷ  cầm bút, Nguyễn Thị Mai đã xuất bản 15 tập thơ, 3 tập truyện ngắn. Bao giờ tươi mới giêng hai nõn   là tập thơ thứ 15 của chị.Vẫn biết, văn chương không thể không mang sắc màu giới tính nhưng so với những cây bút khác,  thiên tính nữ trong thơ chị đậm đà hơn. Và đó cũng là nét đặc sắc, là sức hấp dẫn  của thơ Nguyễn Thị Mai.

Vở kịch hát “Bình minh đỏ” của Tiến sĩ văn học Nguyễn Sĩ Đại làm sống dậy truyền thống yêu nước, tinh thần kiên cường, quả cảm của người chiến sĩ, liệt sĩ Truông Bồn. Những vần thơ lấp lánh vẻ đẹp của tấm lòng yêu quý, ngưỡng mộ và tri ân của tác giả được những làn điệu dân ca xứ Nghệ chắp cánh đã làm lòng người xúc động sâu xa, nhiều người không cầm được nước mắt. Mong sao những tác phẩm giàu giá trị lịch sử, thẩm mỹ và nhân văn thế này được trích đưa vào chương trình giáo dục để lớp trẻ hôm nay học tập, noi gương và phát huy truyền thống vẻ vang của thế hệ ông cha.

Vậy là nhà giáo, nhà văn, tiến sĩ Chu Văn Sơn về an nghỉ tại VanSon Garden đã tròn hai năm. Suốt thời gian anh bị bạo bệnh, tôi cũng ốm dài nên không chia sẻ được gì nhiều, anh ra đi tôi cũng không thể có mặt. Tháng tư năm nay, đúng vào ngày giỗ sau của anh, tôi mới có dịp lên lại vườn xưa và  kỷ niệm sống dậy, ùa về, miên man không dứt.

Trong thơ ca kháng chiến chống Thực dân Pháp của chúng ta, công bằngmà nói còn thiếu những bài thơ tình đặc sắc. Vấn đề là ở chỗ, làm sao thổ lộcho chân thành nỗi đắm say trong tình yêu mà vẫn hàm chứa được tình cảmcùng trách nhiệm với cái chung của sự nghiệp vệ quốc gian lao mà cũng rấtđỗi hào hùng của nhân dân, của Dân tộc.

Sau khoảnh khắc ấy, thơ chị lại trở về đối diện với mùa người chộn rộn. Có khi giữa ngày hội, lạc nhau chỉ vì sự vô ý vô tình. Giữa đám đông mà cô đơn. Ngày đi hội Thổ Hà bỗng thành tình thế của thơ: “Thế là mỗi đứa một nơi/ Máy reo cứ réo chẳng lời ai thưa/…Quanh quanh chỉ một Thổ Hà/ Mà như lạc giữa bao la địa cầu”. Câu chuyện nhỏ mà thấm thía.

Có thể nói rằng tuy chưa đầy đủ và toàn diện, nhưng “Thơ chọn Đông Anh” là  tập thơ phản ánh tình cảm  mến yêu, tự hào, trăn trở, suy tư của những người công  dân Đông Anh, một miền quê giàu truyền thống cách mạng, giàu truyền thống văn chương, đang cùng đất nước chuyển mình, giàu đẹp!

Một câu hỏi-về hình thức ,mà không mộtlời hồi âm! Song, có lẽ chính vì thế lại lan tỏa đến khôn cùng suy tư chongười đọc. Bởi, đó dường như còn là lời cảnh báo, là lời dự cảm cho nhữngtâm hồn còn lương tri, lương năng-nhất là khi ta đến với cửa Chùa, khi tacòn tụng kinh, niệm Phật.

Đã 15 tập thơ và tuổi cũng không còn trẻ nhưng Nguyễn Thị Mai vẫn còn dào dạt lòng yêu và nhiều xung lực trong cuộc sống! Như tên gọi tập thơ vừa xuất bản thật tươi mới, nõn nuột như giêng hai và còn cả năm tháng rộng dài.  Tôi tin chị còn nhiều năng lượng sáng tạo văn chương và hi vọng được đọc thêm những tác phẩm mới của chị. Xin chúc nhà thơ sức khỏe và thành công…                                                                                                Hà Đông cuối tháng 9/2023

Nhìn chung, tập thơ Giữ lửa gây ấn tượng với một cuộc “vỡ giọng”. Sự “vỡ giọng” này là không thể thiếu cho những ai theo đuổi nghiệp thơ. Nó có thể đến sớm hay muộn, diễn ra một mạch hay ngắt quãng, nhưng nó phải đến, thì người làm thơ mới trở thành nhà thơ, thành thi sĩ. Mong nó sẽ đến với nhiều người làm thơ ở nước ta.Phạm Vĩnh Cư