Điện thoại: 0913 269 931 - Zalo: 0964 131 807 - Email: soncam52@gmail.com.
Chào mừng bạn đã đến với trang Điện tử "Văn nghệ Công nhân" của Chi Hội Nhà văn Công nhân thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam & Hội Nhà văn Việt Nam.
THEO DẤU CHÂN CỦA LÀNG
Nguyễn Ngọc Tung
THEO DẤU CHÂN CỦA LÀNG
Chương I
Ngày trở về
I.Cổng làng
1.
Theo dấu chân Giao Chỉ
Tôi đứng lặng trước cổng làng
Âm âm bước chân cha ông thuở trước
Mang mang giọng nói, khuôn mặt
Hao hao dáng người…
Ai như dáng mẹ dáng cha?
Bước chân tất tưởi gánh mùa
Quê hương là tiếng giã vừng của mẹ
Khói lam chiều vấn vít bờ tre
Nửa đời biền biệt
Ký ức buồn vui nhoi nhói dội về.
Cổng làng những trưa hè
Nhựa mít, nhựa sung
Chấm con con chuồn chuồn ngô, con chuồn chuồn ớt
Nhốt vỏ bao diêm
Áp tai nghe chuồn chuồn hát hay chuồn chuồn khóc?
Dấu chân sáo ngày nào mót thóc
Bắt châu chấu, cào cào, đổ nước dế bờ sông
Châu chấu cài túi áo kim băng
Cào cào áo đỏ, áo xanh bay đi giã gạo
Dế làm tiệc cho chim sáo
Chỉ còn câu đồng dao
Xuyên qua thế kỷ
Chỉ còn em và anh
Đuổi nhau qua nhiều ngõ xóm
Dằng dặc cổng làng.
Cái dại nhớ lâu
Cái khờ ở lại
Ngô non nướng thơm hương đồng gió nội
Nướng cay mắt khói
Nướng chín hoàng hôn
Mũi quệt ngang tay áo
Gặm giấc mơ cánh diều
Mải chơi bi chơi đáo
Để trâu ăn hết nắng chiều tuổi thơ
Bạn bè tôi bây giờ
Ai quên ai nhớ?
Xin đừng nghĩ quả chín là đỏ vỏ
Trước cổng làng mọi thứ vẫn còn xanh!
2.
Cổng làng dắt tôi chập chững bước đầu đời
Một thời mũ rơm
Khăn quàng đỏ
Chiếc áo màu cỏ
Đất nước xanh, màu xanh phòng không
Túi sách đến trường
Lọ mực và cây bút sắt
Toòng teng một vài quyển sách
Mà cả đời nặng nghĩa nhân sinh
Bây giờ các em ba lô đi học
Học chóng mặt quên cả tuổi thơ.
Lớp học ngày xưa
Anh và tôi cùng trang khác lứa
Cùng lớp, chẳng cùng năm sinh
Đứa lớn bắt nạt đứa bé
Xa nhau rồi lại nhớ lại thương
Lời chế nhau đỏ mặt
Để bây giờ mỗi lần gặplại
Cứ cười xòa cánh phượng sân trường.
Đình chùa nào cũng thành lớp học
Ngồi cùng ông Thiện ông Ác
Trót chỉ tay vào Phật
Ngày mút ngón mấy lần
Ông Hộ Pháp, ông Thiên Lôi
Chẳng ngăn được “Con ma”, “Thần sấm”
Hầm ngang, hào dọc
Bom đạn bay trên đầu
Kẻng báo động mang cả câu Kiều xuống hầm trú ẩn
Bản cửu chương thuộc lòng
Mà đời người chẳng hề tính toán.
Sách giáo khoa tôi học
Còn bọc bìa giữ lại cho em
Một thời chữ viết cà nhắc
Câu chưa trọn, ai đã ngắt xuống dòng
Để câu thơ quằn quại
Câu thơ tan nát nỗi lòng
Đã dấn thân tìm chữ
Rút ruột nhcj nhằn
Càng đào càng mênh mông
Ta nhỏ nhoi ngọn cỏ
Chữ nghĩa như núi như rừng.
3.
Cổng làng, pho sử làng
Không bằng giấy bằng mực
Vết nứt hình sấm hình chớp
Hốc đại bác như hốc mắt chòng chọc nhìn tôi
Giặc lùng sục
Đốt cửa đốt nhà
Mẹ gánh tôi vượt sông sơ tán
Bờ tre ở lại
Cha tôi ở lại
Cổng làng ở lại
Trong mắt mẹ lửa cháy bên trời
Chuyến đò chiều chạng vạng tuổi thơ tôi.
Cổng làng
Nắng mưa trận trụi
Cây thay lá sang mùa
Mẹ bảo, tuổi thơ mẹ đã thấy những lớp rêu già
Cổng làng chẳng bao giờ đóng cửa
Mang ngấn nước năm vỡ đê
Làng đói quay đói quắt
Người xuống xuôi, kẻ lên ngược
Làm thuê kiếm củ sắn củ mài
Qua tháng Ba ngày Tám
Ông xẩm đi đâu?
Ông xẩm không về
Tiếng nhị dãi dề
Giọng xẩm lê thê
Phận người mang đi, câu hát ở lại
Cung oán, cung thương quặn thắt phương nào?
Cổng làng
Nắng mưa vuốt mặt
Vui buồn đi qua
Đám cưới rước dâu pháo đì đùng ngõ xóm
Đám đưa ma kèn trống thê lương
Cha vác bừa đi qua
Mẹ gánh mùa kĩu kịt
Người tốt kẻ xấu đi qua
Chỉ giặc giã vào làng không đường trở lại
Người về nặng nỗi cố hương
Lối về rưng rưng sỏi đá
Cái nhớ vẫn nhớ
Cái quên chưa quên
Con sông năm tháng chẳng thay dòng
Tôi lỡ hẹn vầng trăng ngày ấy
Cái đã qua làm sao quay trở lại
Ngày đưa sáo sang sông
Cổng làng man mác buồn
Bông gạo bay, trắng dọc đường lông ngỗng.
Cổng làng không cao
Mấy tầng nhà ngước mắt
Ai giải mã nét hoa văn cổ
Giải mã rêu phong cổ tích cổng làng
Cổng làng soi đáy giếng
Vết chạc kéo mòn tang đá
Gương đất, gương trời
Tôi soi vào khuôn mặt cha ông
Uống ngụm nước mát lành tâm thức
Đời trăm ngả
Lối về chỉ một
Mỗi ban mai lại gặp một ban mai
Mỗi con người có một quê hương.
4.
Ngày trở về
Làng đã đổi thay
Những đứa trẻ trong làng
Đứa nhận ra tôi, đứa không biết
Con đường xưa đã khác
Người xưa đâu rồi?
Ai còn ai mất?
Cổng làng căn cước trắng đen!
Cổng làng chứng nhân
Giặc giã và dịch bệnh
Lũ lụt và mất mùa
Vẫn giữ giùm tôi mùi vừng thơm quê kiểng
Vẫn giữ giùm tôi ngọn khói xanh trời.
Cổng làng
Mở ra trang sách
Mở ra chân trời
Mặt trời đi qua
Mặt trăng đi qua
Cánh chim bay đi
Cánh chim tìm về
Người làng bước ra biển lớn
Người ở lại quê
Tôi như người có lỗi
Cổng làng bao dung rộng mở lối về.
- Lời cổ thụ
1.
Đêm thăm thẳm
Vọng lời cổ thụ
Thuở ngón chân cái bà chõe ra cánh đồng
Khai hoang tìm đất tìm nước
Dấu chân in bờ mương góc ruộng
Bàn chân cha hà rỗ tổ ong
Bàn tay mẹ nứt bùn
Con cò con vạc bay ra từ lời hát
Bay vào điệu thức ca dao
Bay vào đời tôi chập chờn cánh võng
Gió mùa thu, kẽo kẹt gió mùa thu
Lời cổ thụ canh khuya
Em có thức cùng ta nghe gió hát?
“Đường dài ngựa chạy biệt tăm
Người thương có nghĩa ngàn năm cũng về ”!(1)
Cổ thụ neo giữ hồn quê
Sáo đậu cành cao, chào mào cành thấp
Con cò vẫn nhớ ngọn tre
Con cuốc nhớ non nhớ nước
Gọi rạc mùa hè
Tôi về nơi chôn nhau cắt rốn
Nơi tiwwngs khóc chào đời
Tiếng khóc xé quầng trăng, tiếng khóc vỡ mặt trời
Tạc nên dáng vóc đời tôi
Quá nửa đời tay súng tay bay
Chân mây góc bể
Tôi chưa làm được gì cho mẹ
Tóc đã thành mây bạc trắng chân trời.
Cổ thụ che mát làng tôi
Người đi, rầm rập bước chân người
Mòn đất mòn đá
Mòn bờ mương bờ ruộng
Đầm sen đầy trăng
Trăng trên trời, trăng in đáy nước
Trăng thao thức, trăng hẹn hò
Đôi ta yêu nhau đôi bờ xa cách
Cổ thụ lẻ trăng
Đêm nào em đứng khóc
Bao nhiêu nước mắt bấy nhiêu nhớ thương
Bao nhiêu mắt lá che tôi dặm trường.
Càng nhớ càng thương
Chiếc khăn mỏ quạ, chiếc nón lá non
Chiếc áo cánh sen, đôi chân guốc mộc
Hội làng say câu hát
Cổ thụ che tình trắng đêm
Hát ghẹo hát xoan quên lối về
Đêm trăng tròn anh chia tay em
Cái dùng dằng gốc đa buộc hai đầu thương nhớ.
2.
Đất nước tôi, đất nước của tình yêu
Chọn nhân văn và thơ ca làm lẽ sống
Lời cổ thụ xanh rờn
“Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”(2)
Gậy tầm vông, chông tre đứng lên giữ nước giữ làng
Ai về Vĩnh Yên, ai sang Sóc Sơn
Bao dấu tích Phù Đổng Thiên Vương còn đó
Vó ngựa sắt thành ao Móng Ngựa
Thành hồ Canh Nông
Cánh đồng Mê Linh
Dấu chân voi
Hai Bà Trưng khởi nghĩa
Thành hồ, thành chuôm tạc vào lịch sử.
Đất linh thiêng
Đất sinh nhân kiệt
Nhân kiệt làng tôi sinh dưới bóng tre, bóng gạo
Đánh giặc xong tráng sĩ về làng trồng cây đa, cây trôi, cây đề
Thành cổ thụ giữ hồn đất nước
Phù Đổng vua trời nhưng là con của mẹ
Mẹ cấy lúa trồng khoai tần tảo tháng ngày
Con ra trận với tre ngà đánh giặc
Người ngã xuống, người sau tiếp bước
Để bây giờ
Đi hết cuộc đời, đi trọn giấc mơ
Mà đi chưa hết bóng đa quê mình.
Sông Cánh quê cha
Bình Lệ nguyên quê mẹ
Giặc Nguyên Mông tan tác năm nào?
Thanh Lanh, Ngọc bội
Thành Quận Hẻo, thác Ba Ao
Đồi Ngựa Quần, đấu Đong Quân, ao Voi Tắm
Vọng tiếng quân reo, ngựa hý, voi gầm
Quê tôi đó
Núi Trống, núi Đinh, Thằn Lằn, núi Sáng
Ghềnh Khoan Bộ, Xuân Trạch, Hương Sơn
Chạm địa danh chạm vào lịch sử
Chạm sức nóng ngọn lửa hùng thiêng.
Ai về Thổ Tang
Gặp cây đa cổ, gặp ngôi đình cổ
Gặp “Ngang trời mây đỏ”(3 )
Nghe chuyện tình Nguyễn Thái Học - Cô Giang
Người thủ lĩnh khởi nghĩaYên Bái
Lên máy chém vẫn tin ngày thắng lợi
“Không thành công cũng thành nhân” ( 4)
Đất nước ghi ơn
Nguyễn Thái Học, Đội Cấn, Lê Xoay, Nguyễn Viết Xuân
Những người con bất khuất
Máu các anh thắm cờ Tổ quốc
Tên các anh thành tên những ngôi trường
Thành tên những con đường…
Lịch sử vào sách giáo khoa
Muôn sau còn đấy
Xin đừng quên miền ngược miền xuôi cùng chung một gốc
Quên lịch sử là quên cội nguồn
Như chim mất hướng
Như thuyền mất phương
Quên lịch sử làm sao ta lớn nổi!
3.
Cổ thụ mái đình
Chuyện kể rằng người đàn bà cầm càng lĩnh xướng
Hát thay vì nổ súng (6)
“Việt Nam bao năm ròng rên xiết lầm than
…Đồng bào tuốt gương vùng lên”
Mấy vạn người hát vang như sấm
Ngày Toongt khởi nghĩa
Giành Chính quyền về tay nhân dân
Cờ đỏ sao vàng bay trên ngọn cổ thụ
Mái đình di tích
Cổ thụ di sản núi sông
Mỗi nẻo tôi đi
Mỗi đường tôi bước
Điểm hẹn còn rung trên mỗi lá cành.
Ai lên ngược, ai về xuôi
Cổ thụ ngàn năm còn đó
Bao mùa thay lá
Lá xanh nuôi trời, lá vàng nuôi cội
Bao nhiêu lá bấy tình cây tình người.
Cây lặng im
Nghe nhân tình thế thái
Nhớ bao chuyện đời
Đêm đêm cây kể
Chuyện nước chuyện làng
Chuyện tách nhập huyện này, xã khác
Chuyện dồn điền đổi thửa
Chuyện người chiến sĩ năm xưa
Giật nụ xòe làm tiếng nổ Điện Biên
Ông về Tổ tiên mới được phong danh hiệu anh hùng
Chuyện hàng đa cấp
Chuyện “hụi” Chuyện “họ”
Mất cửa mất nhà
Người nghèo, người giàu cũng rơi nước mắt.
Cổ thụ chứng nhân bao thế sự
Ai đội nón ra đi
Ai dắt con, dắt cháu trở về
Ai còn ở chân trời góc bể
Có về quê?
Cầm lên chiếc lá
Giông bão bàn tay
Giông bão kiếp người.
(Còn nữa)
In bài viết
Phản hồi
Người gửi / điện thoại
Thống kê truy cập
Đang truy cập: 40
Trong ngày: 376
Trong tuần: 1464
Lượt truy cập: 1302639
BẢN QUYỀN THUỘC CHI HỘI NHÀ VĂN CÔNG NHÂN
ĐƠN VỊ TRỰC THUỘC HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM VÀ TỔNG LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG VIỆT NAM
- Chịu trách nhiệm xuất bản: Nhà thơ Lê Tuấn Lộc - Chi hội trưởng.
- Chịu trách nhiệm nội dung: Nhà văn Cầm Sơn - Trưởng Ban Truyền thông