SỰ TÍCH CHIM TU HÚ

Chào mừng bạn đã đến với trang Điện tử "Văn nghệ Công nhân" của Chi Hội Nhà văn Công nhân thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam & Hội Nhà văn Việt Nam.

Phạm Thị Hồng Thu

SỰ TÍCH CON CHIM CUỐC

Quắc, Nhân là bạn chí thân

Mồ côi nghèo khổ, chuyên cần giống nhau.

Thầy đồ Quắc chẳng khá đâu

Nhưng thường giúp bạn cơm rau qua ngày.

Một lần Quắc ốm rất gay,

Nhân lo chạy chữa, cũng may khỏi dần.

Phải lo kiếm kế nuôi thân,

Mỗi người một ngả, muôn phần xa xôi.

Nhân đi làm mướn cho người,

Thật thà chăm chỉ, chủ vời gả con.

Vợ Nhân có của, lại còn

Giúp thành ông chủ khá hơn trong vùng.

Nhớ thương người bạn khổ chung,

Nhân đi tìm Quắc, rất mừng gặp nhau.

Nhân mời Quắc ở chơi lâu,

Vợ Nhân đay nghiến, Quắc rầu ruột gan.

Thấy Nhân chăm bạn, vợ gàn.

Quắc thương nể bạn, trăm ngàn đắn đo.

Đành đi, treo áo cành khô

Bỏ sang xứ khác, đồ nho lại nghề.

Nhân nhìn thấy áo não nề,

Biết đâu cọp dữ, vượt khe, rừng tìm.

Quắc ơi! Gọi mãi rừng im

Hết hơi Nhân hóa thành chim cuốc* rồi.

Kiếm chồng, vợ chạy khắp nơi,

Biết mình có lỗi, chồng ơi! Vợ rầu

Cứ theo tiếng quắc rừng sâu,

Hết hơi chết gục, còn đâu mà về.

2022

*Chim cuốc còn gọi là chim đỗ quyên

SỰ TÍCH CON KHỈ

Ở làng nọ, thuở xa xưa

Có cô đi ở, tuổi vừa đôi mươi.

Trăm công, ngàn việc không ngơi,

Siêng năng, tốt tính nhưng người bị chê.

Nhà giàu đánh chửi gớm ghê.

Một hôm có giỗ, thoả thuê cỗ bàn,

Hắn mời đông đủ họ hàng.

Còn cô gánh nước quáng quàng không xong,

Tủi thân, khổ cực khóc ròng.

Phật thành ông lão lưng còng đến bên,

Đường xa, khát mệt, kêu rên,

Cô liền xuống giếng múc lên mời người.

Lão xin ăn, đói quá rồi.

Còn cơm về lấy, cô mời lão ăn:

- Phần cơm toàn cháy khó nhằn

Cụ xơi tạm vậy. Băn khoăn thật lòng.

Hỏi cô, khi lão ăn xong:

- Làm sao con khóc? Cô không nói gì.

- Thấy con tốt bụng, cần chi

Cứ cho ta biết, nói đi ta chờ.

Ta là Phật đấy, đừng lo.

- Thưa, con xấu quá, bày cho cách nào.

- Hoa trong giếng hái mút vào.

Thấy hoa trắng đẹp, ước ao trắng người.

Hóa thành cô gái xinh tươi,

Áo quần cũng đẹp rạng ngời, mẩn mê.

Khi cô gánh nước trở về,

Cả nhà trưởng giả khó bề nhận ra.

Trông cô đẹp, hắn xuýt xoa

Muốn xinh như thế, cả nhà chạy ngay,

Mang theo xôi thịt đủ đầy.

Cụ già bên giếng cũng bày như cô.

Thấy hoa đỏ, họ mút vô

Không ngờ đến lúc lên bờ nhăn nheo.

Mặt mày xấu xí, quắt queo

Đầy mình lông mọc, đuôi đeo sau người.

Hãi hùng dân đánh tơi bời,

Cả nhà sợ chạy cong đuôi lên rừng.

Gia tài dân được hưởng chung.

Gia đình trưởng giả bạn cùng rừng xanh.

Ngày ngày kiếm quả, thôi đành

Trần truồng thiểu não, muốn nhanh trở về.

Suốt đêm léo nhéo não nề,

Dân cài chặt cửa, bốn bề im hơi.

Họ bày đem mắm tôm bôi,

Lưỡi cày nung đỏ, đặt nơi cổng nhà.

Mắm tôm hôi hám tóe ra,

Chạy ngồi ở cổng, chúng sa lưỡi cày,

Bị nung mông đỏ, da trầy

Chúng la kinh hãi, phóng bay vào rừng

Dân làng từ đó thật mừng.

Thấy người chúng sợ bị lùng, lủi nhanh.

Vốn nòi trưởng giả biến thành

Có tên là khỉ, rành rành đỏ mông.

Ở đời lương thiện nhẹ lòng,

Ác giả ác báo trời không loại trừ.

2022

SỰ TÍCH ĐẦM MỰC

Đời Trần có cụ đồ nho

Vùng quê Quang Liệt*, học trò rất đông.

Học sâu, hiểu rộng mênh mông,

Chu Văn An đó, tiếng ông truyền đời.

Nhà vua nghe tiếng, đã vời

Về Quốc Tử Giám trông coi học hành.

Kinh thành nổi tiếng rất nhanh

Thầy dạy Thái tử nên danh, tài tình.

Ông buồn chán chốn cung đình,

Nịnh thần gian ác, dân mình khổ oan.

Vua nào có thích ông can,

Trung thần bị ghét, tham quan lộng hành,

Lại về dạy học, thôi đành.

Học trò đông nghịt, phải nhanh cơi nhà.

Người kinh, người trại gần xa

Cơm đùm, cơm gói để ra học thầy.

Thủy Tề nghe tiếng cho ngay

Hai con lên học điều hay, thầy tài.

Thuồng luồng trút lốt sớm mai,

Học hành, sinh hoạt chẳng ai nghi ngờ.

Năm ấy, hạn nặng cháy bờ.

Một chiều thầy dặn hai trò về sau:

- Thầy nhờ con giúp mưa mau!

Anh em ngơ ngác nhìn nhau, thầy cười:

- Tổ tông con, đã biết rồi.

Cứu ít cũng được tạm thời tính sau.

Đăm chiêu nghĩ ngợi, hồi lâu:

- Lệnh trên “Phong bế” nước đâu giờ thầy?

- Luật trời nghiêm, trọng thầy hay.

Cả ba ra bến sông bày bút nghiên.

Em bưng nghiên mực cao lên

Anh cầm bút vẩy mực trên nền trời.

Mưa giăng mờ mịt, sống rồi.

Ngọc Hoàng nổi giận, Thiên Lôi thi hành.

Thân trò hai mảnh, tìm quanh

Xót thương, thầy với dân lành đưa tang.

Quỳnh Đô, Đầm Mực tên mang

Quản bút làng Tó người càng làm to.

Tả Thanh Oai vẫn còn thờ

Miếu Gàn** nhắc nhớ Thần cho mưa hòa.

2022

*Quang Liệt, Quỳnh Đô, Đầm Mực: Nay thuộc xã Vĩnh Quỳnh, huyện Thanh Trì, Hà Nội.

**Miếu Gàn: Nay còn ở phố Linh Đường, phường Hoàng Liệt, Quận Hoàng Mai, Hà Nội.

CHÚ CUỘI

Chú Cuội ngồi gốc cây đa*

Từ xưa đã có câu ca ấy rồi.

Thông minh nhưng dối lừa người,

Thắng rồi Cuội khoái chí cười, không tha

Kể cả chú thím trong nhà

Họ nuôi Cuội, bố mẹ già mất lâu.

Chú cày ở dưới đồng sâu,

Thím lo bếp núc, trong đầu nghĩ ngay.

Ra đồng, Cuội gọi: - Thật gay

Thím vô ý ngã máu đầy, Chú ơi!

Cuội bươn đường tắt một hơi:

- Trâu hung húc chú, thím ơi nhanh nào!

Cả hai vội chạy nháo nhào

Giữa đường mới biết, ôi chao mắc lừa.

Bực mình nhốt Cuội: - Cho chừa

Đem ra sông quẳng, biết chưa phải chờn!

Mang ra sông định vứt luôn.

Cuội như biết lỗi, hết hồn xin tha:

- Sách bày nói dối để nhà

Giấu sau bồ thóc, mang ra để dùng

Cháu xin ân huệ cuối cùng.

Chú thím nghe vậy bỗng dưng tò mò.

Để sọt nhốt Cuội trên bờ

Về tìm sách dạy nước cờ dối gian.

Ngồi trong sọt, nghĩ miên man,

Chợt người mù nọ lang thang tìm đò.

- Tôi sẽ làm sáng mắt cho

Nếu ông có muốn thì dò đến đây,

Nhanh nhanh tháo nắp sọt này!

Nhảy ra khỏi, Cuội chuồn ngay tức thì.

Chú thím tìm chẳng thấy gì

Ra sông, Cuội đã chạy đi mất rồi.

Cuội tha thẩn bụi tre chơi,

Tình cờ nhặt hũ vàng mười, sướng sao.

- Nếu thằng Cuội lấy vợ vào

May ra thay đổi. Chú cao hứng bàn.

Cưới về, Cuội đỡ dối gian

Ít sau thím mất, Cuội càng dối hơn.

Vào rừng, gặp mấy hổ con,

Chúng đùa trên thảm cỏ non, Cuội bèn

Bẻ chân nên chúng kêu rên.

Tiếng gầm, mẹ hổ về liền cứu ngay.

Nó tha con đến gốc cây,

Bứt nhai nhỏ lá, rịt đầy chỗ đau.

Hổ con chỉ một lát sau

Chân lành, chạy nhảy cùng nhau, không ngờ.

Lặng nhìn cây, Cuội sững sờ:

- Chắc là cây quý, ta nhờ được đây!

Đào cây, Cuội vác về ngay

Trồng trong sân, cứ hàng ngày chăm nom.

Cuội nuôi hi vọng sớm hôm

Hoàn sinh cải tử, cây luôn cứu người.

Cuội dặn vợ phải nhớ lời:

- Đa ưa sạch sẽ, nàng thời chớ quên.

Chồng yêu cây, vợ tức điên

Nàng đem rác đổ, cây liền lung lay.

Từ từ bật gốc, cây bay.

Cuội lo sấn đến, giơ tay bám vào.

Cây đưa Cuội mãi lên cao,

Ở cung trăng, bạn với sao trên trời.

Gốc đa chú Cuội vẫn ngồi,

Muốn mời các bạn lên chơi nên chờ.

Những ngày trăng sáng mộng mơ,

Cuội mong về với trẻ thơ vui đùa.

2022

*Câu ca dao.

SỰ TÍCH CHIM TU HÚ

Ngày xa xưa có hai sư

Năng Nhẫn, Bất Nhẫn đi tu một chùa.

Thời gian thấm thoát thoi đưa,

Năng Nhẫn tu trọn, Phật vừa ban công

Trở thành chính quả thỏa lòng.

Bất Nhẫn tu luyện mà không được gì,

Buồn phiền, hỏi Phật kém chi

Phật khuyên nhẫn nhục nữa thì sẽ nên.

Nghe lời lên núi để thiền

Xếp bằng trường định ba niên, sắp thành.

Vành tai sư, tổ sẻ giành

Mẹ chim mắc kẹt, cha đành dỗ con.

Sáng sau chim trống ghen hờn,

Ầm tai sư bực, ném luôn cho rồi

Ba năm công sức mất toi.

Quyết không nản chí tìm nơi tu hành,

Chèo thuyền đưa khách qua gành,

Sông dù chảy xiết, lướt nhanh vượt dòng.

Hai năm, trăm khách sắp xong,

Trời thu đang đẹp, bỗng giông mịt mờ.

Mẹ con khách muốn sang bờ,

Bà ta gằn giọng, nín cho nhẹ người.

Sang sông, bà khách lại đòi

Nhẫn quay lại, mặc sóng nhồi, gắng công.

Đến bờ lại bảo giày con

Để quên nhờ lấy. Không còn bình tâm,

Nhà sư tức giận hầm hầm.

Nào hay bà khách - Phật thầm thử coi:

- Người không nhẫn nhục như ngươi

Tu gì, tu hú thì thôi đừng chờ.

Nhẫn thành tu hú đứng bờ

Cuối hè khắc khoải ơ hờ tiếc công.

2022

P.T.H.T

In bài viết

Phản hồi

Người gửi / điện thoại

Đang truy cập: 40

Trong ngày: 376

Trong tuần: 1464

Lượt truy cập: 1302640

SỰ TÍCH CHIM TU HÚ

THEO DẤU CHÂN CỦA LÀNG