HÀ NỘI TRONG TÔI

Chào mừng bạn đã đến với trang Điện tử "Văn nghệ Công nhân" của Chi Hội Nhà văn Công nhân thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam & Hội Nhà văn Việt Nam.

Trần Trọng Giá

HÀ NỘI TRONG TÔI (Tản văn)

Có những nơi gặp một lần đã hoá thành duyên nợ

Thành phố một lần đi qua đã thành nơi ta ở

Hà Nội trong tôi-bắt đầu từ một chiều lặng lẽ

Gió sông Hồng thổi trong lòng tôi

Sóng, vẫn sóng chưa bao giờ xưa cũ…

Có một mùa hè rất xa, tôi đã bước chân vào thành phố này, mang theo tuổi trẻ của mình với một màu xanh hy vọng và một tấm lòng vương đầy bụi đỏ chiến trường.

Tôi đến với Hà Nội như một lữ khách, rồi lại thành quen, rồi lặng lẽ thành kẻ nặng lòng, không muốn xa rời Hà Nội, để được nghe gió sông Hồng thổi mãi…

Nửa thế kỷ trôi qua, Hà Nội cũng đã trở thành quê hương thứ hai của tôi, là nơi chứng kiến những bước ngoặt lớn nhất đời tôi.

Tôi sinh ra tại một miền quê thôn dã đất Cố đô xưa, nơi có con sông Hoàng Long đã đi vào huyền sử của thời Đinh, Lê đã nuôi tôi lớn lên bằng lời ru của mẹ, chắp cánh cho tôi những ước mơ khát vọng bay tới chân trời.

Rồi cuộc chiến tranh đầy bi tráng và hào hùng của dân tộc đã gọi tên tôi. Chúng tôi những chàng trai trẻ mang theo lòng yêu nước, những ước mơ và cả sự mạnh mẽ của tuổi đôi mươi, khoác súng lên đường ra trận. Những đoàn quân nối tiếp nhau, hừng hực khí thế tiến quân thần tốc trong chiến dịch Hồ Chí Minh tiến vào giải phóng Sài Gòn, để Bắc-Nam sum họp, để giấc mơ thống nhất không còn là nỗi đợi chờ, hy vọng.

Ngày đại thắng mùa xuân năm 1975, niềm vui như vỡ oà, nước mắt như chưa bao giờ chảy nhiều đến thế. Nhưng giữa hân hoan, chúng tôi vẫn đau đến thắt lòng- nhiều đồng đội đã không thể cùng chúng tôi trở về.

Sau ngày niềm vui lớn của dân tộc. Tôi được chuyển đơn vị ra Hà Nội, từ một người lính chiến, tôi trở thành người lính bảo vệ Thủ đô. Và từ đó, Hà Nội đã là nơi neo đậu đời tôi.

Hà Nội trong tôi những năm sau chiến tranh, cuộc sống của người dân còn quá nhiều khó khăn vất vả. Đường phố Hà Nội thời bao cấp luôn nặng trĩu trên mỗi gương mặt ưu tư trầm lắng và thật nhiều lo toan. Tiếng tàu điện leng keng hoà lẫn trong tiếng rao của những gánh hàng rong len lỏi giữa dòng đời. Tôi đã sống cùng thành phố qua những năm tháng ấy. Dù thiếu thốn vật chất, nhưng tình người vẫn đong đầy.

Hà Nội vẫn luôn giữ được nét thanh lịch, hào hoa riêng có. Những ký ức về một thời đã qua, dù nhọc nhằn, vẫn là hành trang quí giá theo mỗi người con Hà Nội, trong đó có tôi, cho đến tận bây giờ.

Từ lâu trong tôi, Hà Nội luôn hiện hữu những hình ảnh thật đẹp. 50 năm Hà Nội với tôi-là ký ức, là tình yêu, là nguyện ước được tiếp tục cống hiến góp sức mình cho Thủ đô.

Những năm tháng sống trong lòng thành phố, tôi vẫn thường nghe và không bao giờ quên tiếng “độc huyền cầm” của cô Cầm- người thiếu nữ tài hoa trong “Long Thành Cầm giả ca” một bài thơ nổi tiếng của đại thi hào Nguyễn Du, vẫn như âm vọng trong đêm Hà Nội. Tiếng đàn ấy như tiếng khóc, như lời tiễn biệt, như giai điệu buồn không dứt của đất kinh kỳ thuở loạn ly.

Tôi ngồi dưới mái hiên cũ kỹ của một quán cà phê nơi góc phố nghe tiếng gió thổi qua ô cửa, bỗng như thấy tiếng đàn đêm ấy nghe đến buốt lòng…

Từ lâu trong tôi, Tháp Rùa vẫn thâm nghiêm soi bóng giữa lòng Hồ Gươm, chẳng đợi bình minh, chẳng chờ hoàng hôn.

Từ lâu trong tôi, Đài Nghiên, Tháp Bút vẫn sừng sững bên bờ hồ nơi vua Lê trả lại gươm thần, như lời nhắc nhở về chí khí kẻ sĩ, về những con người một đời ngẩng đầu “tả thanh thiên”, viết nên tên tuổi cho đất nước. Những bậc sĩ phu, những bậc thánh hiền, những học trò nghèo… như vẫn còn đâu đó, ẩn hiện trong màu thời gian.

Từ lâu trong tôi, cầu Long Biên vẫn oằn mình gánh trên vai những thăng trầm lịch sử. Mười chín nhịp cầu như mười chín chương bi tráng, vượt qua hai thế kỷ, gắn liền với những mùa nước lũ, với những năm tháng chiến tranh bom đạn. Trên dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa, cầu Long Biên như một chứng nhân, một lời thề không bao giờ phai nhạt.

Từ lâu trong tôi, còn vẹn nguyên những dấu chân của những người lính Nam tiến, ra đi từ mùa thu ấy. Những chàng trai tuổi mười tám đôi mươi lặng lẽ lên đường từ ga hàng cỏ, mang theo tiếng còi tầu dọc đường Nam Bộ mà dấn bước vào miền Nam ruột thịt, mang theo trái tim yêu nước nồng nàn, mang theo niềm tin một ngày đất nước được thanh bình.

Từ lâu trong tôi, vẫn còn nguyên ký ức 12 ngày đêm Hà Nội “Điện Biên Phủ trên không”. Những đêm B52 gầm rú trên bầu trời Thủ đô, những mái nhà đổ sập, những trường học, bệnh viện đổ nát, phố Khâm Thiên những vành khăn tang trắng đầu…

Nhưng ý chí người Hà Nội không bao giờ chịu khuất phục. Những người lính và người dân Thủ đô kiên trung đã cùng nhau biến Hà Nội linh thiêng, hào hoa thành một pháo đài bất tử.

Hà Nội thành phố này, không phải nơi tôi sinh ra. Thành phố ban đầu với tôi chỉ là nơi đất ở, nơi tôi trú chân, như bao người khác. Nhưng chính nơi này, chính những tháng năm gian khổ ấy, đã cho tôi một ý chí, biết đứng vững trên đôi chân của mình.

Hà Nội dạy tôi rằng: cuộc đời không phải lúc nào cũng bằng phẳng, không phải lúc nào cũng sẵn sàng đón chờ ta. Nhưng Hà Nội cũng dạy tôi: ai yêu thành phố này, sống trọn vẹn vì Hà Nội, thì sẽ được thành phố mến yêu, che chở và trân trọng.

Tôi đã chọn Hà Nội làm quê hương thứ hai. Không phải bằng sự ngẫu nhiên, mà bằng cả ý thức, bằng cả trái tim.

Hà Nội trong tôi, vì thế không thể khác.

Hà Nội trong tôi, là tiếng còi tầu chiều ga Hàng Cỏ.

Là nhịp cầu Long Biên chậm chạp già nua.

Là tiếng đàn độc huyền rưng rưng đêm mưa.

Là phố xá thơm mùi hoa sữa.

Là những gánh hàng rong len lỏi từng con ngõ nhỏ.

Là ánh đèn vàng lặng lẽ đêm đêm…

Hà Nội trong tôi, là cả quá khứ, hiện tại và tương lai. Một Hà Nội rất riêng, rất đỗi yêu thương.

Tôi! Một người lính già hôm nay, ngoảnh lại đã nửa thế kỷ gắn bó với thành phố này, mà lòng vẫn nguyên vẹn niềm tự hào và lòng biết ơn vô hạn. Từ một người lính trở thành công dân Thủ đô, trở thành một nhà thơ. Tôi vinh dự được làm chủ tịch câu lạc bộ “Trái tim Người lính Thủ đô”, một ngôi nhà nhỏ của những cựu chiến binh, những người từng đi qua chiến tranh, vẫn gìn giữ tình yêu Tổ Quốc, biết chia sẻ, tri ân trong cuộc sống, trong từng trang thơ, câu hát….

Niềm tự hào ấy đi cùng tôi, nhưng cũng là trách nhiệm nặng nề, hãy sống sao cho xứng đáng với thành phố này, với quá khứ đã gửi gắm vào những mái đầu đã bạc.

Có một thành phố đã lặng lẽ trong tôi như thế.

Trong tiếng gió thổi qua mái ngói rêu phong.

Trong tiếng ve râm ran mỗi trưa hè.

Trong những buổi chiều sương giăng mờ Hồ Tây…

Tôi như thấy mùi hương dịu nhẹ của hoa sấu trên đường Phan Đình Phùng, những gánh hoa cúc hoạ mi lặng lẽ…như tiếng thì thầm của Hà Nội-như tiếng lòng mình từ thuở nào.

Hà Nội mảnh đất ngàn năm thăng long.

Hà Nội mãi trong tôi, là thành phố đang lắng nghe trái tim mình, là nơi mỗi bước chân tôi đều mang theo ký ức của những năm tháng không thể nào quên.

Và trong nhịp thở chầm chậm ấy, tôi vẫn thấy một Hà Nội hào hoa, thanh lịch, dịu dàng, một Hà Nội không tuổi, một Hà Nội luôn đổi mới và phát triển. Một thành phố hoà bình, đáng sống- như chính giấc mơ tôi vẫn ôm ấp suốt cuộc đời.

Hà Nội giữa mùa thay áo mới, tôi tìm lại chính mình.

Linh Đàm những ngày tháng 5 năm 2025

T.T.G