TINH TƯỚNG

Chào mừng bạn đã đến với trang Điện tử "Văn nghệ Công nhân" của Chi Hội Nhà văn Công nhân thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam & Hội Nhà văn Việt Nam.

Nguyễn Đạo Vinh

TINH TƯỚNG

Chiều nào cũng vậy, Tuấn đạp xe về đến mép sân là lại toe toe:

- Gái rượu của bố đâu, ra đây bố cho đi chơi nào. Vợ Tuấn đang lúi húi đun nấu trong bếp nghe tiếng chồng nựng con liền ngó ra bảo:

- Anh vào tắm đi rồi ăn cơm, tý nữa còn lên bác cả họp:

- Họp gì?

- Hình như họp bàn chuyện xây mồ mả anh ạ.

-Xây với chả sửa, lúc sống chả thèm nhòm ngó, cả năm không được đồng quà, tấm bánh nào. Giờ có tiền đền bù, tinh tướng. Nói vậy nhưng Tuấn vẫn đi vào nhà tắm.

Cơm nước xong, Tuấn còn ngồi kề cà hút mấy điếu thuốc lào chưa muốn di. Vợ Tuấn dọn dẹp xong đâu đấy liền giục chồng:

- Mình đi thôi kẻo muộn, các bác lại mắng cho.

Tuấn miễn cưỡng đúng dậy đi theo vợ. Đến nơi đã thấy mọi người có mặt đông đủ. Bác cả lên tiếng:

- Mời chú thím vào!

Tuấn đảo mắt nhìn, những lon bia Halida đã được bày sẵn trên bàn. Dưới nền nhà, bốn chiếc chiếu người ngồi gần kín, trước mặt là những đĩa bánh kẹo và hoa quả tươi cùng vài tút thuốc 555. Mấy anh chị và các cháu đang ngửa cổ tu bia. Chiếc máy điều hòa nhãn hiệu Pansonic chạy ào ào mát lạnh. Bác Cả hắng giọng nói:

- Mời các chú thím và các cháu uống bia, ăn kẹo thoải mái. Hôm nay anh mời các chú thím vào để ta bàn việc xây mộ các cụ.

Bác Cả vừa nói dứt câu, Tuấn đế luôn:

- Các bác có biết mộ các cụ nằm ở đâu không mà đòi xây với sửa? Bác Cả nghe Tuấn nói vậy liền đốp luôn:

-Sao lại không biết. Nó nằm ở ... ở… ở nghĩa trang chứ ở đâu. Tuấn sừng sộ hỏi lại:

- Ở dòng nào, dãy nào?

- Dòng nào, dãy nào, lên đấy tìm khắc ra.

Ở làng quê Việt Nam trước đây, cái danh xưng anh cả là để dành cho những người con trai đầu lòng. Khi cha mẹ còn sống thường dồn hết hi vọng, tâm huyết vào những người ấy, vì vậy trong dân gian từ trước đến nay vẫn tồn tại câu nói:” Nhất gia nhậm trưởng, quyền huynh thế phụ”, tức là khi đã đến tuổi trưởng thành thì anh Cả phải bảo ban các em, phải gánh vác mọi công việc đại sự trong gia đình như chăm sóc bố mẹ khi về già, coi sóc mồ mả tổ tiên và đối nội, đối ngoại…Phải là tấm gương tốt để các em noi theo. Nhưng anh Cả của Tuấn thì lại bỏ bê hết thảy, đùn đẩy cho em, vì vậy Tuấn uất quá liền vặc lại:

- Sống thì chẳng cho ăn, cho uống, giờ lại vẽ ra chuyện mồ mả. Mà ở dãy mộ ấy không phải chỉ riêng nhà mình, còn có ba ngôi của các cụ ngành trên. Bây giờ mình muốn xây phải báo họ, các em bên chú Hạc, chị Châu, chị Hoan phải báo về, đừng có tự ý, cậy có tiền mà xây. Thôi tôi về đây! Vừa nói Tuấn vừa đi ra cổng vẫn còn nghe tiếng bác Cả nói vớt theo:

- Mai tôi đi báo, tối mai chú phải vào nhé.

Chả là vừa rồi nhà bà Sinh có năm anh con trai, hai cô con gái, con gái đì lấy chồng xa. Năm anh con trai ở làng, thì có ba anh được nhà nước lấy đất. Họ đền bù, anh nhiều ba, bốn tỷ, anh ít cũng già tỷ bạc cho nên mới huýnh lên xây mộ, chứ bình thường ra thì còn lâu.

Năm anh con trai bà Sinh, ba anh đã có nhà đàng hoàng. Nhà nào cũng hai ba tầng, vài con xe máy xịn, ti vi ba bốn mươi inh vài chiếc. Anh Ba cũng mới xây được cái nhà hai tầng, đợt này anh không có khoản tiền đền bù. Tuấn là con út vẫn ở nhà cấp bốn lợp ngói, chiếc xe đạp cà tàng là phương tiện duy nhất để đi lại, bởi anh được các ông anh ưu tiên cho xuất trông nom bố mẹ già, thỉnh thoảng còn được đi ăn cỗ thay.

Tối nay cơm nước xong, Tuấn cùng vợ con vào họp. Thành phần có thêm hai bà chị lấy chồng xa cũng về. Ông chú ruột tên Hạc, Hoàng, Minh, hai con trai ông và ông trưởng họ.

Bác cả mời mọi người xơi nước rồi dõng dạc tuyên bố:

- Dạ, kính thưa cụ Hạc, bác trưởng họ và đông anh em trong nhà. Hôm nay tôi mời mọi người về đây cốt để bàn việc xây mộ các cụ. Tôi đã thuê người thảo bản vẽ, vừa nói bác Cả vừa giở một tờ giấy có in hình thù ngôi mộ, chắc được xé ở tờ họa báo ra. Mọi người dán mắt nhìn vào, đa số khen đẹp. Bác Cả nói tiếp - Lần này ta xây mộ các cụ là lần đầu, nhưng đã làm phải làm cho thật oách, để thiên hạ nhìn thấy phải lác mắt, phải kính nể. Các vị có nhất trí không?

Minh con trai thứ của cụ Hạc vừa rồi được nhận đền bù ngót ba tỷ giơ tay xin có ý kiến:

- Tôi là tôi ý kiến thế này, đã xây phải xây cho đàng hoàng. Bác cả đi xem ngày, bảo Thầy cho ngày tốt, vật liệu dùng đá kè, mặt móng độ tám mươi phân, cao năm mươi phân, sau đó đổ giằng sắt phi mười sáu bốn cây chống xé, kể cả động đất cấp tám cũng khỏi phải lo. Hôm khởi công làm con lợn tạ móc, ăn không hết, chia đem về. Đă ăn chơi thì đừng sợ rơi vãi. Hết bao nhiêu cứ chia đều đầu đinh.

Minh vừa dứt câu bác Cả nói:

- Ý kiến cụ Hạc thế nào?

- Thôi thì cá khỏe vì nước, giờ chỉ trông cậy ở các anh. Các anh làm thế nào thì tùy.

Cụ Hạc vừa dứt lời Minh xin phép góp ý thêm:

- Bây giờ là lúc chúng ta thể hiện rõ nhất lòng hiếu thảo với tổ tiên, bởi thế cho nên việc đóng góp là phải chia đều. Tôi đưa ra định mức thế này, cứ mỗi xuất đinh trước mắt nộp cho mười triệu. Ai có đóng luôn, ai chưa có thì mai, kia phải nộp để còn mua vật tư, vật liệu. Mọi người có đồng ý không?

Vợ chồng anh Cả, vợ chồng anh Hai, vợ chồng anh Tư cùng Hoàng, Minh con cụ Hạc đều tán đồng. Anh Ba, chú Ut không ý kiến gì. Mấy bà chị gái cúi gằm mặt, tay mân mê những sợi cói, rồi cấu cấu, dứt dứt, làm rách mảng tướng.

Minh con cụ Hạc có vẻ sốt sắng đứng lên nói tiếp:

- Tôi đề nghị thế này, mấy bà chị gái thì đóng góp tùy tâm, còn các anh em trai, ai mà đẻ con trai nữa thì cũng phải đóng góp như hiện nay. Tiền đó để lo cúng giỗ hàng năm… Ai còn ý kiến gì thì nêu ra, hết ý kiến thì giải tán. À quên còn việc này nữa. Hôm khánh thành, cúng yên vị, mua biếu mỗi cụ dăm bộ quần áo comle xịn, xe máy, ti vi, tủ lạnh, máy bay, mấy cái nhà lầu, xe hơi để các cụ ở và đi cho oách. Các bác đừng quên, sắm cho các cụ mấy cô osin đẹp đẹp để các cụ vừa có người phục vụ lại vừa ngắm cho sướng. Họ nhà ta đông nên làm hẳn con bò, vài con lợn còn những thứ khác phải mua cho đầy đủ. Mời hết ngành trên, báo tất con, cháu về thật đông đủ. Ăn uống cho đã.

Ông trưởng họ thấy Minh đưa ra nhiều câu nghe chối tai liền lên tiếng:

- Các cụ nhà mình xưa nghèo, xe đạp chả có mà đi. Giờ các chú định xắm xe máy, ô tô, tàu bay. Chữ nghĩa các cụ không có, học đến bao giờ cho biết lái. Lớ xớ lại đâm vào người khác, làm người ta chết oan, đi tù mọt gông. Máy bay chả biết lái, lao mẹ xuống biển thành mất xác, lại mua cả mấy đứa con gái nữa, thật là lắm tiền dửng mỡ. Đừng có dại, tôi phản đối. Cuộc họp im ắng một lúc lâu. Tuấn bấy giờ mới đứng dậy xin phát biểu:

- Kính thưa cụ Hạc, bác trưởng họ, cùng đông anh, em trong nhà, theo tôi nghĩ, người có hiếu với cha với mẹ thì nên thể hiện lúc cha mẹ còn sống, cho cha mẹ ăn uống đầy đủ theo khả năng và thường xuyên thăm hỏi. Đừng nên lấy chuyện xây mồ mả thật to, thật hoành tráng ra để báo hiếu. Bởi từ xưa đến nay, mồ mả của các cụ vẫn yên ấm cơ mà, có làm sao đâu? Phần nữa các anh, các chú đưa ra mức đóng góp như vậy là chưa hợp tình, hợp lý. Các anh, các chú có tiền đền bù, bọn tôi có đâu mà đóng góp. Tuấn nói tới đây liền bị bác Cả cướp lời:

- Chú đừng có bàn ngang, bàn lùi, chúng tôi đã quyết, chú phải theo, không theo không được. Họ nhà người ta ở đằng trước xây rõ cao, rõ to, che kín cả mặt các cụ nhà mình, cứ để như vậy, liệu nay mai con cháu chú có ngóc đầu lên được không? Nói thì ngang như cua, trả trách không có là phải.

- Này tôi nói cho anh biết nhé, anh đừng có mà giở cái giọng ấy ra. Tôi chưa có là vì số tôi nó chưa gặp, hai nữa ngần ấy năm tôi trông nom bố mẹ, trông nom mồ mả các cụ. Tôi thay mặt cha mẹ đi đối nội, đối ngoại, anh đã giúp tôi được đồng nào chưa, mà anh sỉ nhục tôi? Đừng cậy có tiền mà lên giọng khoác lác. Chẳng qua có tiền là do được đền bù, rồi bán đất của ông cha. Tiền từ trên trời rơi xuống chứ đồng tiền do tự tay mình làm ra đâu mà phét lác. Giàu có giả tạo, ăn tiêu phung phí, bia bọt, cỗ bàn ngập mặt, nay xe nọ, mai xe kia, ăn chơi mãi rồi cũng sẽ hết, lúc đó không biết có gì để mà bán nữa không? Hay lại đi làm cu li? Chẳng dã họng ra mới hết khoác lác, mới biết “Mèo nào cắn mửu nào”. Hơn nữa khu nghĩa trang ấy chưa biết chừng nay mai phải di rời, liệu các cụ có nằm mãi ở đó được không? Đổ ra bao nhiêu tiền của để làm bê tông cốt thép rồi lại phá đi, không thấy xót à? Mặt đỏ phừng phừng Tuấn nói một thôi dài rồi mới chịu dừng.

Minh con trai cụ Hạc, hùng hùng, hổ hổ, đúng dậy nói:

- Bác Tuấn nói thế là không được, “sống nhờ mồ, nhờ mả, chứ không vì cả bát cơm” anh em như thế nào mình phải gắng như thế ấy, đừng có nói cùn. Anh em tôi đã quyết, bác phải tuân thủ tuyệt đối. Không có thì phải đi vay mượn,

Tuấn nghe Minh nói tới câu ấy bực quá đứng lên gắt:

- Tao không có đấy, mày thích đi mà làm. Thấy voi đú, chó đú, lợn sề cũng hộc. Đ…mẹ chả có tiền đền bù có đéo mà tinh với chả tướng. Ông nào thích làm cứ làm, phần của tôi để lại trả tôi.

- Mẹ thằng cùn!

- Ờ tao cùn đấy, mày làm gì tao thì làm, nhà còn mỗi ông bố, đẩy đưa nhau, không thằng nào chịu trông nom, chẳng biết xấu hổ lại còn lên giọng.

“Bốp”, chiếc cốc bia trên tay Minh lao thẳng vào giữa mặt Tuấn. Tuấn ôm mặt gục xuống nền nhà, máu mũi phun phè phè. Mọi người xô đến băng bó cho Tuấn.

Ông Hạc thấy mấy anh em to tiếng cãi, đánh chửi nhau liền chấp hai tay vào nhau rồi nói:

- Thôi tôi xin các bố, tôi lạy các bố, các bố rỉa róc nhau, tranh cãi, đánh nhau về việc xây mồ xây mả, hỏi rằng các cụ nghe thấy, các cụ có sung sướng không? Cụ ôm ngực ho sặc sụa. Ông trưởng họ thấy thế lắc đầu bỏ ra về.

Tuấn được mọi người băng bó kịp thời nên đã hồi tỉnh. Tuấn đứng lên kéo vợ và hai chị gái về nhà mình, ra tới sân anh Ba hỏi:

- Chú có định đóng không? Nhà tôi ba bố con, ba chục triệu kiếm đâu ra?

Vừa đi Tuấn vừa càu nhàu:

- Tiền đóng học cho con, tiền ăn còn phải chạy từng bữa, lấy đâu ra mà đóng mấy chả góp. Đ…mẹ cậy có tý tiền đền bù dương vây, không biết đưa vào làm ăn, không khéo giữ, mấy đứa con nó cho vài ván cá cược, số đề thì hết cả tinh lẫn tướng

Còn lại có cụ Hạc với hai đứa con, vợ chồng anh Cả, vợ chồng anh Hai, anh Tư. Họ lại bàn luận tiếp, định ngày giờ khởi công, xem xét lại bản vẽ. Giao cho anh Cả phụ trách vật tư, vật liệu xây dựng. Con cháu cụ Hạc lo hậu cần.

***

Ngày khởi công họ mổ hẳn con lợn tạ móc, ăn bí tỉ mấy ngày liền. Bia cứ liên tục chở lên kìn kìn, uống không hết đem rửa chân, rửa tay. Vợ chồng Tuấn, vợ chồng anh Ba lên làm, nhưng về nhà ăn cơm không thấy quay lại nữa.

Hôm khánh thành, họ thuê đoàn dân ca quan họ Bắc Ninh đến biểu diễn. Giết hẳn một con bò, vài chú lợn mời cả họ đánh chén. Thuê một xe tải loại tấn rưỡi chở ông voi, ông ngựa, tiền vàng, nhà lầu, xe hơi, máy bay, ti vi, tủ lạnh, cả mấy cô osin rồi vàng mã, đốt một đống lù lù như đống rạ.

Ngôi mộ được xây cất rất to, xung quanh ốp toàn đá granis loại xịn, đứng cách xa hàng cây số vẫn trông thấy rõ.

Không hiểu rằng, dưới lòng đất của các ngôi mộ ấy, các cụ có cảm thấy sung sướng, mãn nguyện hay không? Nhưng ở trần gian, thì anh em nhà họ, không thèm nhìn mặt nhau từ đấy./.

N.Đ.V