TÂY ÚC DU KÝ

Điện thoại: 0913 269 931 - Zalo: 0964 131 807 - Email: soncam52@gmail.com.

Chào mừng bạn đã đến với trang Điện tử "Văn nghệ Công nhân" của Chi Hội Nhà văn Công nhân thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam & Hội Nhà văn Việt Nam.

Nguyễn Hữu Thăng

TÂY ÚC DU KÝ

Thiền Viện mở bày gìn giữ hồn Việt ngàn năm nơi đất Úc

Minh Quang tỏa rạng truyền lưu tánh Phật vạn thuở cõi trời Tây

(Câu đối trong một ngôi chủa Việt ở Tây Úc)

Một đêm cuối tháng 10/2025, sau 6 giờ bay từ Thành phố Hồ Chí Minh, vợ chồng tôi đã đặt chân tới thành phố Perth, thủ phủ bang Tây Úc, mở đầu một tháng thăm con cháu đang sống ở đây. Con trai tôi là Tiến sĩ, giảng viên Trường Đại học Thương mại Hà Nội nhưng mấy năm qua có hợp đồng nghiên cứu giảng dạy ở Trường Đại học Edith Cowan (ECU) thành phố Perth. Cháu đưa cả vợ con sang, thế là vợ chồng già quê mùa chúng tôi lần đầu tiên có dịp được một chuyến viễn du xứ Căngguru mà vốn chỉ biết trên sách báo.

Hoang sơ và hiện đại

Con tôi thuê nhà ở khu vực Ocean Reef, bên bờ Ấn Độ Dương. Từ đây vào trung tâm thành phố Perth phải đi ô tô mất khoảng 20 phút. Khu này nhiều chỗ còn hoang sơ, hầu như toàn nhà “cấp 4” mái ngói thấp lè tè, nhưng đó lại là khu vực cư trú của các gia đình người da trắng thượng lưu giàu có. Mỗi gia đình ở đây có diện tích khuôn viên biệt thự và bãi cỏ, vườn cây khoảng 500 - 1000 mét vuông. Nhà nào cũng có ô tô sang trọng, có nhà thấy đỗ cả rơ- mooc chở du thuyền, căn hộ di động phía trước để cuối tuần đi du lịch. Nơi đây đang tháng 10, 11 lại là mùa xuân, ánh nắng chan hòa, hoa trồng, hoa dại nở rực rỡ.

Đi ra khỏi nhà vài trăm mét đã thấy cả một vùng bờ biển toàn cây hoang dại mọc trên cát, có cây to nhưng hầu hết là cây lúp xúp, thân cây cong queo, khô ráp, lá um tùm, xanh mướt. Những con đường nhỏ chỉ rộng 2 mét, lát bê tông màu hồng chạy ngoằn ngoèo lên xuống dốc dọc theo bờ biển cho mọi người đi dạo, hai bên đường dạo đều có hàng rào bảo vệ, nghiêm cấm con người đụng đến một chiếc lá cây hoang dại. Bãi biển lớn còn có khu để ô tô rộng rãi, có thể đỗ hàng trăm ô tô; có bãi cỏ, nhà hàng, khu vui chơi cho trẻ em... Bãi tắm cát trắng phau, biển xanh tít tắp, gió biển lồng lộng, từng đợt sóng ào ạt vỗ bờ.

Sáng sớm hàng ngày tôi vẫn duy trì thói quen đi bộ. Những hôm gió to, lạnh, tôi đi về phía đường cao tốc hướng vào trung tâm thành phố, men theo một cánh rừng nguyên sinh có nhiều cây to rậm rạp. Người ta cũng thiết kế con đường đi bộ rộng 2 mét bê tông màu hồng quanh co trong rừng. Hai bên đường cũng đều có hàng rào bảo vệ, không cho ai tiếp xúc với cây rừng, để cho cây tự do sinh trưởng, tự do gãy đổ khi về già gặp gió to. Rừng rậm mà luôn khô ráo, không có vắt, có muỗi, chỉ thấy chim bay, có hôm gặp cả đàn vịt trời bơi lội dưới hồ hoặc thản nhiên dạo chơi cạnh người. Đi một đoạn lại gặp suối chảy róc rách, rồi thấy bãi cỏ xanh rộng, được cắt tỉa gọn gàng, có ghế ngồi nghỉ, có cả cầu trượt, đu dây cho trẻ em chơi đùa, đi tiếp lại gặp đường cao tốc rải nhựa phẳng lỳ, ô tô qua lại nhộn nhịp.

Cũng như cây hoang dại, chim, quạ cùng các loài động vật hoang dã khác ở Úc được chính quyền và người dân nước này hết sức nuông chiều. Ở ngoại ô cũng như trong trung tâm thành phố, nơi nào cũng thấy nhiều loài chim trời đủ màu sắc, cả quạ đen tự do bay lượn, hót kêu, chạy nhảy. Nhưng mới đến đây, không hiểu sao tôi luôn bị ám ảnh về tiếng quạ kêu. Qua đen nơi này rất to, tiếng kêu thật ai oán và tôi đã làm một bài thơ “hoài cổ”, trong đó có mấy câu:

Tiếng quạ kêu là mấy trăm năm tiếng vọng

Của chủ nhân vùng đất quê hương

Bị săn đuổi, hành hình kêu khóc

Nhân bản vào tiếng quạ bi thương.

Con người thân thiện với chim chóc nên chúng cũng rất thân thiện với con người. Ở một khu nhà hàng ăn uống và vui chơi ven biển, hải âu trắng từng đàn bay đậu, chìa tay để thức ăn chúng cũng đến gần mổ ăn tự nhiên, rồi để lại “vật kỷ niệm” là vết phân chim khô màu trắng như đồng tiền tròn khắp đường đi, cả trên bàn ghế ăn, khó cọ rửa sạch. Nhà hàng xây dựng nổi trên biển, nối nhau bằng những chiếc cầu gỗ đi bộ, trên lan can cầu gắn nhiều hình vẽ ký hiệu cấm câu cá, cấm bơi. Nhìn xuống phía dưới, nước biển trong xanh, từng đàn cá biển to nhỏ tự do bơi lội.

Ngày tham quan sa mạc Pinnacles, tôi mới thực sự choáng ngợp với thiên nhiên hoang sơ của nước Úc. Suốt chặng đường gần 200 km từ Ocean Reef đến Pinnacles, hai bên đường là cả một không gian bao la, hầu như không có làng mạc, khu dân cư, gần phía thành phố là rừng cây thân gỗ cao to, càng đi về phía sa mạc, cây càng thấp nhỏ, thưa thớt, rồi đến đồng cỏ sau mùa đông ngả màu vàng óng tít tắp tận chân trời, xen lẫn những lùm cây lúp xúp và bãi cát trắng; thỉnh thoảng bên đường lại nhìn thấy biển báo đà điểu và căngguru. Đó là khu vực có căngguru, đà điểu hoang dã sinh sống, có lúc chúng chạy qua đường, cảnh báo lái xe khi gặp cần giảm tốc độ để tránh va chạm vào động vật hoang dã; rất hãn hữu mới thấy có đàn bò đen đang được thả rông và mấy ngôi nhà là trang trại gần đó.

Khi đến Pinnacles, một cảnh tượng kỳ thú hiện ra: Trên vùng cát trắng mênh mông là hàng nghìn tháp đá cao một vài mét, hình thù kỳ dị, nhọn hoắt, nhấp nhô, vẫn có cây bụi hoang xanh xanh mọc bên một số chân tháp đá, làm nền cho du khách chụp ảnh. Theo các nhà khoa học của nước này, sa mạc Pinnacles hình thành khoảng 25.000-30.000 năm trước, chủ yếu do những cơn gió từ phía nam thổi tới quét đi lớp cát, lộ ra những tháp đá nhọn bị phong hóa. Có khá nhiều đoàn khách tham quan sa mạc này, ô tô có thể đi trên cát vòng vèo theo lối những hòn đá được xếp hai bên và có điểm dừng lại cho người xuống chụp ảnh; có chỗ người ta dựng đài quan sát, đặt cầu thang cho khách đi lên ngắm cảnh. Một điều lạ là sa mạc khô ráo, sạch sẽ mà lại đầy ruồi bay, chúng rất “hiếu khách”, toàn bám theo vo ve quanh mặt người. Một số khách du lịch sành điệu biết đội mũ đính lưới lòa xòa xuống vai để tránh bị ruồi bâu.

Đối lập với cảnh quan tự nhiên, hoang sơ ở vùng sa mạc và khu sinh thái ven biển là cảnh quan tráng lệ, hiện đại của thành phố Perth, nổi bật là khu trung tâm Elizabeth Quay với những tòa nhà chọc trời đồ sộ nguy nga, tường kính lấp lánh, lộng lẫy soi mình bên bên bờ sông Perths Swan thơ mộng. Ô tô, người đi bộ qua lại nhộn nhịp và rất trật tự trên đường phố có nhiều cây xanh, sạch sẽ không một mảnh rác, một vết bụi. Nơi đây có nhiều quán bar, nhà hàng và là nơi tổ chức các sự kiện văn hóa lớn. Đi qua khu vực tổ chức sự kiện, hội thảo, sinh hoạt văn hóa văn nghệ... toàn những hội trường rộng mênh mông nối tiếp nhau, tôi gặp nhiều nhóm trẻ em gái 12 – 13 tuổi xinh đẹp đang tập nhảy múa.

Trung tâm thành phố có nơi nhà nước từ lâu đã quy hoạch xây dựng khu vực đỗ xe cao 8 tầng, hàng nghìn ô tô để chật kín, ngày nghỉ cuối tuần được gửi xe miễn phí trong 3 giờ, không thấy một bóng người trông giữ xe. Người gửi xe khi vào quẹt thẻ, barie tự động mở, khi ra có nơi thanh toán tự động theo số giờ gửi. Ra ngoài thành phố tôi đã thấy ngay những đại lộ thênh thang tỏa đi các hướng, hai bên đường, xen kẽ những tòa nhà hiện đại là những cánh rừng nguyên sinh, thỉnh thoảng lại có trạm xăng nhưng cũng không thấy người bán, khách dừng xe mua xăng tự động.

Perth có nhiều công viên lớn, phân bố ở khắp nơi. Công viên quốc gia John Forrest, cách trung tâm Perth khoảng hơn 20 km, có khu rừng bạch đàn bao la và thác nước hùng vĩ. Ở công viên động vật hoang dã Caversham, khách tham quan có thể tiếp xúc gần với các loài động vật bản địa như kangaroo, koal. Kings Park là công viên nội đô đẹp và lớn nhất thế giới với diện tích hơn 400 ha, có cả hệ thống tàu điện chở du khách ngồi tàu đi vòng vèo trong công viên ngắm cảnh. Nhiều công viên khác có những cây cổ thụ cao vút, thân to mấy người ôm, bên cạnh là khu vui chơi rộng rãi dành cho cho trẻ em, có đu quay khổng lồ, cầu trượt, bể bơi..., những nhà hàng lớn nhộn nhịp người ra vào.

Giàu và nghèo

Tây Úc là bang có diện tích lớn nhất và đóng góp vào GDP nước Úc nhiều nhất trong 4 bang. GDP của riêng Perth, một thành phố có hơn 2 triệu dân, đạt 186 tỷ đô-la Úc (AUD) vào năm 2022 (1 AUD tương đương 17 nghìn đồng Việt Nam). Bang Tây Úc được thiên nhiên ưu đãi, có rất nhiều khoáng sản như quặng sắt, vàng, niken, bauxite, than đá, dầu khí (nhất là khí đốt), kinh tế dựa chủ yếu vào ngành khai thác mỏ, dầu khí và dịch vụ. Người ta chỉ việc đào của cải lên mà ăn, mà bán nên giàu là điều dễ hiểu. Đất đai và khí hậu nơi đây cũng thuận lợi cho trồng trọt nên trồng cây gì cũng thấy lên tươi tốt. Tôi đã đến xem cánh đồng của một ông chủ người Việt trồng dâu tây xanh rờn, quả sai chín đỏ, to hơn ngón chân cái, trông thật thích mắt.

Sự giàu có của thành phố có thể nhìn thấy ngay từ những tòa nhà chọc trời, những đại lộ thênh thang, vươn dài xa tắp, ô tô nườm nượp... Đi một hai km mọi người lại gặp siêu thị, hầu hết là siêu thị lớn, có siêu thị như mê cung những gian hàng hóa đầy ăm ắp, nhìn hoa cả mắt. Hàng hóa nơi đây rất phong phú, hàng Úc, hàng châu Âu, hàng Trung Quốc, Hàn Quốc, Việt Nam... đủ cả. Người mua đẩy những xe chứa hàng khá lớn tìm chọn hàng; xe bố trí cả nghế ngồi trẻ em bên trên cho trẻ du lịch trong siêu thị và bà mẹ mua hàng yên tâm không bị lạc con.

Ô tô ở Perth đông đúc và thông dụng không khác gì xe máy ở Việt Nam, người lớn đã đi làm thì mỗi người có thể sở hữu một chiếc ô tô, một gia đình có 2 – 3 ô tô là điều bình thường. Đất rộng người thưa nhưng do có quá nhiều ô tô nên vào giờ cao điểm vẫn thấy tắc đường. Xe máy rất hiếm gặp, có nhìn thấy thì đó là xe thể thao công suất lớn của đám trẻ thích cảm giác mạnh. Nhà ở trong thành phố cũng có chung cư cao tầng, không biết bên trong mỗi căn hộ như thế nào; còn ra ngoài trung tâm một chút thì toàn thấy nhà một tầng và vườn cây, bãi cỏ rộng rãi như phần đầu bài viết tôi đã mô tả. Nhà ai cũng có đường ống dẫn khí đốt vào từng bếp, có hệ thống tự động nấu nước nóng bằng khí đốt sử dụng suốt ngày đêm. Vào ngày nghỉ cuối tuần, ô tô rồng rắn nối đuôi nhau đi du lịch, có những ô tô kéo theo du thuyền, căn hộ di động trên rơ-moóc mang theo đầy đủ phương tiện sinh hoạt, từ giường ngủ, bếp nấu ăn, đến buồng tắm, nhà vệ sinh...

Tôi có cảm nhận người dân ở Perth, nhất là dân da trắng rất coi trọng hưởng thụ, coi trọng ăn chơi, giữ gìn sức khỏe hơn là bán sức lấy tiền. Họ không tham làm việc quần quật, bất kể giờ giấc, vất vả khốn khổ để kiếm tiền càng nhiều càng tốt như người Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc hay Việt Nam. Mới 3 giờ chiều tôi đã thấy bãi biển đông nghịt những ông tây bà đầm đến tắm nắng, bơi lội, vì 3 giờ chiều họ đã hết giờ làm để nghỉ ngơi, thể thao, giải trí. Trường mẫu giáo nơi cháu nội tôi đang học có khoảng 40 - 50 cháu bé nhưng có tới 25 cô giáo, ảnh từng cô được treo gian ngoài. Các cô chia làm 2 ca làm việc: Ca sáng chỉ trông dạy trẻ từ 7 giờ sáng đến 11 giờ trưa thì khăn gói về nhà nghỉ ngơi cả buổi chiều, ca tiếp theo làm việc muộn nhất đến 6 giờ chiều thì cha mẹ phải đón con về cho các cô nghỉ.

Tuy nhiên, thành phố Perth cũng vẫn có những cái nghèo. Nếu so sánh với các thành phố ở Việt Nam ta thì họ “nghèo” hơn về mật độ quán xá, chợ búa, nghèo món ăn nhậu... Ở Việt Nam, đâu đâu ra khỏi cửa nhà đã có sẵn quán ăn, quán cà phê, quán trà la liệt. Sáng dậy muốn ăn phở bò, phở gà, ăn bún chả, bún riêu, bánh cuốn, bánh bao, bánh mì, xôi xéo, xôi gấc, cháo lòng tiết canh... thì tha hồ chọn khắp vỉa hè theo sự khoái khẩu. Ăn xong, ngay cạnh quán ăn đã sẵn quán cà phê, quán trà để ngồi nhâm nhi. Kể ra, ở khu vực trung tâm hay nơi tập trung đông người Việt tại Perth cũng không thiếu gì nhà hàng các loại mở cửa suốt từ sáng sớm đến đêm khuya. Nhưng ở nơi như con tôi thuê nhà, một khu toàn giới thượng lưu, thì có lẽ hầu hết các gia đình sáng sớm chỉ biết mở tủ lạnh lấy bánh mì, xúc xích... ra mà ăn, lên ô tô đi xa cũng khó tìm được chỗ ăn sáng đa dạng, tiện lợi như ở Việt Nam.

Trong khi thành phố nhan nhản những siêu thị thì hầu như lại không có chợ dân sinh. Con tôi chỉ một lần đưa bố mẹ vào tham quan một cái chợ, nhưng lại là chợ du lịch, chỉ bán toàn đồ ăn và đồ lưu niệm khá đắt tiền. “Đặc sản” lý thú nhất trong cái chợ này là thông tin “tiền vận, hậu vận” từ thầy bói trí tuệ nhân tạo: Một pho tượng bà già phù thủy đang ngồi, nhìn sinh động y như người thật, mái tóc bạc, da nhăn nheo, mắt hấp háy, miệng nói tiếng Anh liến thoắng. Người xem bói bỏ ra 4 đô-la Úc, để bàn tay vào ngăn kéo dưới tượng bà thầy bói đó. Căn cứ theo đường vân tay từng người, bà ta sẽ nói ra ngay vanh vách tiền vận, hậu vận của khách. Dường như ai xem bói cũng đều thấy vận may nên chỉ toét miệng cười.

Thành phố nhiều người giàu nhưng không phải không có người nghèo. Ở ngay rìa chợ du lịch trên, tôi chứng kiến ít nhất có 3 người sống khá hoang dã bằng tiền bố thí của khách vãng lai, họ được gọi bằng cái tên khá trang trọng là những nghệ sĩ đường phố. Họ ăn mặc xoàng xĩnh, biểu diễn các động tác xiếc tung hứng dao, giữ thăng bằng trên con lăn, có người vừa đánh đàn vừa hát xướng, phía dưới chân họ là chiếc mũ ngửa ra như cái miệng toang hoác chờ khách ném đồng xu hoặc tờ giấy bạc tiền lẻ vào. Họ nói rằng ngày này qua ngày khác, năm này qua năm khác sống bằng nghề đó, mong nhận được sự hảo tâm bố thí của mọi người.

Ở khu trung tâm Elizabeth Quay, giữa cảnh phồn hoa, từng đoàn xe sang trọng bóng loáng lướt trên đường phố, những tà váy áo quý phái thướt tha qua lại, tôi đã nhìn thấy người vô gia cư đang đứng trên vỉa hè chờ sang đường. Đó là một ông già quần áo lam lũ bẩn thỉu, râu tóc bơ phờ, trên vai là một cái bọc to đùng, chắc là cả một gia tài nghèo khổ. Ở những nơi khác, tôi cũng đã nhìn thấy một số người vô gia cự lam lũ ngồi vật vạ ở vỉa hè.

Tôi cũng đã làm quen và trò chuyện với một chàng người Úc gần 40 tuổi, to lớn, ăn mặc lôi thôi lếch thếch, râu ria xồm xoàm, làm nghề đẩy xe, khuân vác hàng cho một siêu thị. Chàng kể rằng đã từng có vợ, đúng ra là có người phụ nữ quan hệ như vợ, do chàng nghèo túng nên hai người cãi nhau suốt ngày rồi chàng bị nàng bỏ, con trai nay 12 tuổi do bên ngoại nuôi. Sống một mình mà lúc nào chàng cũng thấy thiếu tiền. Chàng nói bản thân có một phần huyết thống thổ dân, bà nội là thổ dân Úc.

Một cái nghèo khác ở đây thuộc đời sống tinh thần. Ở các thành phố Việt Nam, người dân trong tổ dân phố hầu hết biết mặt nhau, sáng sáng các bà tập trung nhảy dân vũ, tập thể dục dưỡng sinh, nhạc mở xập xình đông vui; các ông có câu lạc bộ bóng chuyền hơi, bóng bàn, cờ tướng..., nhà ai có công việc thì hàng xóm láng giềng sang chung vui hoặc chia buồn. Còn ở đây, nhà nào biết nhà nấy, cửa đóng im ỉm suốt ngày đêm, ở sát nhà nhau mà không ai quen ai. Tính cộng đồng trong văn hóa ứng xử rõ ràng nghèo hơn Việt Nam.

Không phải Perth không có sinh hoạt văn hóa cộng đồng, thậm chí họ còn tổ chức rất hoành tráng. Vào đêm ngày nghỉ cuối tuần, thành phố thường tổ chức các hoạt động biểu diễn văn nghệ, giao lưu văn hóa các dân tộc khá đông vui. Ông bà, con cháu cả nhà tôi đã tham gia một sự kiện văn hóa cuối tuần, có rất nhiều chương trình đặc sắc: Bắn pháo hoa, ca múa nhạc của người gốc Mỹ la-tinh; nhạc cụ chiêng trống của người Nê-pan, Ấn Độ; múa rồng, trang phục cổ, đàn cổ của người Trung Quốc, ẩm thực của nhiều dân tộc, trong đó có bánh mì Việt Nam... Tuy nhiên, đây là những hoạt động có tổ chức của thành phố để thu hút khách du lịch, còn những sinh hoạt văn hóa cộng đồng, dân dã, thường xuyên hàng ngày, phổ biến của từng khu dân cư thì không có như ở Việt Nam.

“Ốc đảo” Việt Nam ở Perth

Theo số liệu thống kê, bang Tây Úc có khoảng 20.000 – 25.000 người Việt đang sinh sống, chủ yếu ở Perth, tập trung trong các khu vực như Mirrabooka, Girrawheen, Westminster, Canning Vale, nơi có nhiều cửa hàng, quán ăn và dịch vụ Việt Nam.

Các gia đình Việt Nam là bạn bè của con tôi, có cả người miền Bắc, miền Nam, hầu hết đã cư trú ổn định tại Perth từ dăm bảy năm đến một vài chục năm, kinh tế nhìn chung đều khá giả, phần lớn có nhà vườn riêng rộng rãi. Những ông bà chủ shop nail, nhà hàng, chủ trang trại... thường sở hữu 3 - 5 dinh cơ, vừa ở vừa cho thuê, phương tiện sinh hoạt trong nhà không thiếu thứ gì, có nhà còn thiết kế cả bể bơi, phòng tắm hơi ... rất thời thượng. Một số ít bạn của con tôi là kỹ sư, viên chức, có cả nhà văn (Thạc sĩ văn học Võ Thị Như Mai làm việc cho một tạp chí dành cho người Việt Nam yêu nước ở nước ngoài).

Ông Hùng là chủ nhân của 5 nhà hàng lớn tại Perth, có lần ông bà mời vợ chồng tôi đến ăn tại một trong các nhà hàng đó. Nhà hàng rộng, tọa lạc ngay mặt tiền con phố lớn trung tâm thành phố. Chúng tôi đến khi đang có một số khách gốc Âu và Trung Quốc ngồi ăn. Ở nhà hàng này, ông Hùng thuê đầu bếp cả người Việt và người Trung Quốc nấu nướng. Một dãy bàn ăn dài bày đầy ắp món ăn phong vị vừa Việt Nam vừa Trung Hoa, khách mời là gia đình tôi và mấy gia đình Việt Nam khác, bạn bè của ông bà chủ. Một cô gái hầu bàn gốc Âu da trắng, tóc vàng, mắt xanh đi lại, bưng bê thức ăn phục vụ khách Việt. Đêm xuống, chúng tôi vừa ăn uống, chuyện trò, vừa ngắm cảnh nhà thờ chóp nhọn cao vút, ánh đèn màu từ nhà thờ và các nhà cao tầng xung quanh tỏa rực rỡ.

Một lần khác chúng tôi cũng được anh Linh, một ông chủ trang trại, người Bến Tre cùng vợ người Malaysia, là giảng viên cùng khoa, cùng trường con tôi cũng mời ăn tại nhà hàng. Còn những cuộc tụ tập liên hoan khác do các gia đình bạn con tôi mời, mừng vợ chồng tôi sang chơi đều diễn ra tại nhà riêng. Đó là những ốc đảo người Việt giữa mênh mông người bản xứ gốc châu Âu, châu Mỹ, châu Á, châu Phi, mênh mông tiếng Anh và văn hóa Anglo-Saxon .... Nơi đây các gia đình cùng bạn bè tự nấu phở, làm nem cuốn, bún riêu, bún chả, hoặc đem đến các món ăn Việt khác. Nhiều nhà trồng ngay trong vườn những cây rau gia vị Việt Nam quen thuộc như rau húng, rau thơm, rau răm, rau mơ... đưa vào bữa ăn, khiến hương vị Việt Nam tràn ngập. Mọi người nói tiếng Việt, hát bài hát Việt, ăn uống, chuyện trò, ca hát rất tự nhiên, thoải mái. Nhưng tôi cũng vừa vui vừa buồn khi thấy đám trẻ con 5 – 7 tuổi chơi đùa, trò chuyện ríu rít với nhau toàn bằng thứ tiếng Anh rất “thuần chủng”. Các cháu nói tiếng Việt đã khó khăn hơn nói tiếng Anh.

Con tôi cho biết, cộng đồng người Việt tại Perth có nhiều hội nhóm giúp lẫn nhau trong các công việc, như giới thiệu, hướng dẫn nhau làm nail, trồng trọt và thu hái dâu tây, sơn nhà thuê... là những công việc giản đơn nhưng chỉ cần chịu khó là kiếm được nhiều tiền. Một ngày hái dâu tây có thể được trả công 200 đô-la Úc (3,5 triệu đồng Việt Nam), làm nail một ngày có thể kiếm 3 - 4 triệu... Tuy nhiên, kiếm được nhiều tiền nhưng mua gì cũng đắt đỏ (một cốc kem tôi mua cho cháu ăn cũng mất tương đương 130 nghìn đồng). Trên hết, người Việt Nam ở đây đến với nhau một cách vô tư vì tình cảm dân tộc, cùng là con Lạc cháu Hồng trên đất khách.

Cộng đồng người Việt đã và đang phát triển mạnh, với nhiều doanh nghiệp, cửa hàng và dịch vụ do người Việt làm chủ. Vào một số siêu thị, có khu vực là “ốc đảo” hàng Việt Nam như mỳ ăn liền, bún, phở khô, nước mắm, nước tương, cà phê, các loại rau củ và gia vị đặc trưng Việt Nam...

Đến thăm hai ngôi chùa Việt Nam xây dựng tại Perth, cảnh vật ngôi chùa đã để lại trong tôi ấn tượng vô cùng sâu sắc. Perth có đến 4 ngôi chùa Việt do những người Việt Nam kinh doanh thành công, giàu có và đông đảo bà con Phật tử người Việt ở Perth góp tiền xây lên. Chùa Phổ Quang có Phật đường và khuôn viên hết sức hoành tráng, mang đậm nét bản sắc văn hóa Việt Nam. Nổi bật trước sân chùa là pho tượng Phật bà Quan Âm trắng toát, cao vút, sừng sững, dưới chân là con rồng Việt khổng lồ uốn lượn trên hồ nước và chiếc cầu cong cong xinh xắn bắc qua hồ; hai bên chùa là vườn cây cảnh đẹp phong nhã và 18 pho tượng La Hán rất Việt Nam; bên trong chùa có gian đại bái rộng nhìn lên tượng Phật lớn. Phía sau chùa còn có nhà thở Tổ cũng rất khang trang.

Thiền viện Minh Quang tôi đến thăm sau đó tuy quy mô nhỏ hơn chùa Phổ Quang nhưng lại có những nét dung dị, rất gần gũi thân thương. Chùa cũng có khuôn viên rộng, phía trước rợp bóng cây xanh và các pho tượng La Hán nhỏ nhắn, tinh tế. Gian đại bái rộng đang có vài chục Phật tử tụng kinh niệm Phật theo tiếng mõ và tụng niệm của vị sư trụ trì. Hôm ấy có một gia đình khoảng hai chục người mặc đồ tang trắng, làm lễ cúng 100 ngày cho người nhà.

Tôi thực sự xúc động nhìn ngắm câu đối bằng chữ Quốc ngữ treo trang trọng ở gian đại bái trước tượng Phật:

Thiền viện mở bày gìn giữ hồn Việt ngàn năm nơi đất Úc

Minh quang tỏa rạng truyền lưu tánh Phật vạn thuở cõi trời Tây.

Tôi thầm nghĩ, câu đối ấy là tiếng nói từ trái tim yêu nước, luôn hướng về Tổ quốc của hàng vạn người Việt Nam trên đất Úc./.

Perth, Tây Úc, ngày 24/11/2025

N.H.T