HỒN MA DẪN LỐI

Chào mừng bạn đã đến với trang Điện tử "Văn nghệ Công nhân" của Chi Hội Nhà văn Công nhân thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam & Hội Nhà văn Việt Nam.

Phạm Công Thắng

HỒN MA DẪN LỐI

Phía chân núi thôn Mỹ Hạ, cách cây đa cổ thụ trăm tuổi không xa, có một ngôi nhà cổ được chủ nhân xây cất từ những năm thập niên 50. Bên trong, gia đình có ba thế hệ cùng sinh sống. Ông bà nội, đã ở độ tuổi bách niên giai lão. Vợ chồng người con trưởng cũng ở cái tuổi bát tuần. Hai người con. Nam tử Tuấn Hiệp khôi ngô tuấn tú và thục nữ Huyền Trân, nổi tiếng xinh đẹp.

Cách đó chừng nửa cây số, là nhà ông Cả Ban, bạn đồng niên với bố Huyền Trân, có duy nhất cậu con trai Tấn Sinh, học giỏi thông minh. Do hai nhà có tình thâm giao thân thiết nên thường ngày, Huyền Trân được bà nội dắt sang nhà Tấn Sinh chơi, bởi vậy cô cậu đã trở thành đôi bạn thân tri kỷ. Mùa hạ năm đó, cả hai đều vào học cấp ba trên tỉnh, chàng Sinh được cha mẹ sắm cho chiếc xe đạp Peugeot, hàng ngày cậu xin phép bố mẹ Huyền Trân đưa nàng đến trường. Một hôm, trên đường đi học về, đôi bạn trẻ dừng chân bên cây đa cổ thụ, ngồi xuống những rễ cây to sần sùi cuồn cuộn nổi lên trên mặt đất, bồi hồi nhớ lại kỷ niệm thời ấu thơ, hai người thường đến đây chơi trò bịt mắt bắt dê, đánh đáo. Một lần khác, sau buổi tan trường dưới bóng cây dâm mát, bất ngờ chàng Sinh đặt một nụ hồn đầu đời chết lặng trên môi nàng, ghi dấu một cuộc tình lãng mạn giữa hai người. Thấy cô cậu yêu thương nhau say đắm, hai bên gia đình rất ủng hộ mong cho hai con nhanh chóng đi đến hôn nhân. Năm đó, sau khi học xong bậc trung học, chàng Sinh theo nghề bốc thuốc gia truyền của cha để cứu độ dân nghèo. Còn Huyền Trân theo học nữ công gia chánh phụ giúp cha mẹ chăm lo nhà cửa ruộng vườn.

Nhưng sự đời luôn có sự trớ trêu. Buổi tối hôm đó Tấn Sinh và Huyền Trân gặp nhau, quyết định xin phép hai gia đình làm lễ cưới. Chia tay nàng, về ngồi bên bố mẹ chưa ấm chỗ Tấn Sinh đã vào chuyện:

Thưa bố mẹ. Con và Huyền Trân vừa hẹn ước nên duyên vợ chồng. Vậy xin bố mẹ hãy tác thành cho chúng con ạ.

Chàng vừa nói dứt lời, đột nhiên bố chàng gằn giọng:

Không được. Chuyện này để bố mẹ cân nhắc lại.
Ôi! có chuyện gì mà bố mẹ thay đổi đột ngột vậy ạ?
Chuyện dài lắm sau này bố sẽ giải thích cho con sau. Giờ cưới xin dừng lại đã. - Bố chàng nói tỏ vẻ cương quyết.

Đang vui nghe bố nói, chàng có cảm giác như bị ai đó dội một gáo nước lạnh xuống đầu, khiến chàng choáng váng. Lạ kỳ hơn sáng hôm sau nghe Huyền Trân kể lại là phía thầy mẹ nàng cũng ra sức ngăn cản hai người không kém. Đau khổ trước sự thay đổi đột ngột của hai bên gia đình mà không biết lý do, đôi trai gái chỉ còn biết ôm nhau khóc nước mắt giàn giụa, than cho kiếp đời bất hạnh mà ông trời vừa giáng xuống.

Hôm sau, tình cờ Huyền Trân đi ngang phòng nghe bà Ngoan nói với chồng:

Tôi không hiểu ông là người ủng hộ tụi trẻ nhất, sao bây giờ lại quay ngoắt phản đối chuyện hôn nhân của hai đứa là sao?
Bà sao vậy, hôm trước tôi đã nói với bà rồi. Là hôm tôi lên trạm xá xã, tình cờ gặp bố thằng Sinh ở đó ra, mặt mày tái mét, miệng ho sù sụ. Thậm chí tôi thấy ông ta còn khạc ra cả máu. Sau khi lão ấy về, tôi vào hỏi vị Trạm trưởng y tế thì gã cho biết ông Ban bị ho lao nhiều năm nay, thuốc thang chữa trị một đợt đã khỏi, giờ bệnh tình lại tái phát. Điều quan trọng là căn bệnh truyền nhiễm này lây lan rất nhanh. Nghe đâu tháng trước, bà vợ cũng phải nằm điều trị ở bệnh viện huyện một thời gian. Đến nước này tôi nghĩ, không thể gả con gái cành vàng lá ngọc cho một thằng gia đình có tiền sử bệnh lao. Hôm trước đi tập thể dục, gặp ông ta ở sân đình tôi đã lựa lời nói là bà tôi vừa đi xem bói, tuổi hai đứa khắc mệnh. Nếu yêu nhau chưa nói lấy nhau một trong hai đứa sẽ trôi sông chết bể. Thấy tôi nói như vậy, mặt ông Ban tím tái nhưng vẫn tỏ ra bình tĩnh.
Nếu vậy tôi sẽ về trao đổi lại với nhà tôi. Tôi tôn trọng ý kiến của ông bà bên đó nếu hai đứa lấy nhau chỉ thêm bất hạnh. Nhưng quan trọng ông phải nói với chị nhà khéo léo giải thích cho hai đứa hiểu, nếu không chúng sẽ nghĩ quẩn làm liều ông ạ.

Ôi! nguyên do hóa ra là như vậy. Nàng giận bố mẹ vì quá kỳ thị bệnh tật của bố anh Sinh, mà phá vỡ hạnh phúc của con cái. Liền sau đó, nàng ốm liệt giường, không ăn không uống. Biết con gái ốm do thất tình nên bà Ngoan ngày đêm bên cạnh an ủi động viên, mong con gái chóng quên đi chàng Sinh. Nghe mẹ khuyên nhủ, nàng càng thêm chán chường, thấy cuộc đời bế tắc không có lối thoát. Có điều nàng thấy lạ là sau khi hai người xin cưới, cả hai bên gia đình đều đồng loạt phản đối. Cứ như họ đã bàn bạc thống nhất với nhau từ trước. Nhưng nàng có biết đâu tất cả chỉ là màn kịch của cha nàng dựng lên để thực hiện một toan tính thấp hèn.

Mùa thu năm ấy, bố mẹ Huyền Trân âm thầm nhận sính lễ của nhà trai, gả nàng cho một người đàn ông buôn bán giàu có trên tỉnh. Nghe tin nàng một mực phản đối, nhưng do lễ giáo phong kiến thời còn rất nặng nề nên cha mẹ đặt đâu con phải nằm đó. Được tin Huyền Trân đi lấy chồng, Tấn Sinh đau khổ tìm gặp nàng lần cuối. Hai người chỉ còn biết nhìn nhau mà khóc thề nguyện kiếp sau gặp lại sẽ nên duyên vợ chồng.

Nàng xuất giá, gặp được người chồng tốt bụng, chăm chỉ làm ăn lại hết mực chiều vợ. Thậm chí, còn mời ông bà nhạc về ở hẳn bên nhà cho nàng khỏi hiu quạnh khi chàng đi làm ăn xa. Ngược lại, nàng lại không hề yêu chồng mà suốt ngày nhớ đến chàng Sinh. Năm đó, mưa lớn, nước từ thượng nguồn các con sông đổ về, nhấn chìm cả làng Mỹ Hạ và huyện Mỹ Tần trong biển nước. Nghe người dân trong làng kể lại, chàng Sinh vì dang tay cứu giúp hai mẹ con bị đuối nước mà đã bị dòng nước hung dữ cuốn trôi mất xác ra biển. Được tin chàng chết tức tưởi, nàng than khóc cả tháng trời rồi nằm ốm liệt giường. Lo lắng ngộ nhỡ con gái có mệnh hệ gì không biết ăn nói thế nào với chàng rể khi nó quay về, nên ông bà ra sức chăm sóc thuốc thang sau đó nàng mới nguôi ngoai trở lại.

Lại nói về chồng nàng sau chuyến đi làm ăn xa về, thấy nàng có vẻ xanh xao nên quyết định ở nhà một thời gian để chăm sóc vợ. Hơn nữa hy vọng nàng sẽ sinh cho dòng họ bên chồng một cậu con trai nối dõi tông đường. Nửa tháng sau, thấy vợ khỏe mạnh, chồng nàng lại quyết định lên đường cho một thương vụ làm ăn mới. Hôm đó, trời chưa sáng rõ, nàng ra tận đầu làng tiễn chân chồng cùng đám thương lái lên đường. Lúc quay về, đến gần gốc cây cổ thụ, bỗng phía sau, giọng một người đàn ông nói nhỏ nhẹ:

- Huyền Trân ơi, chờ anh với!

Hoảng hốt, nàng quay người lại thì thấy bên hốc cây, một cột khói cuộn tròn ma mị bốc lên, bên trong xuất hiện một người đàn ông trẻ tuổi. Ôi! ai như chàng Sinh. Mà chàng chết cách đây đã lâu rồi mà. Nàng cố dụi mắt, nhìn cho thật rõ thì quả đúng là chàng. Sợ hãi, nàng hét lên thật to:

- Bớ làng nước ơi, ma, ma!

Nàng la thất thanh, khiến bóng ma vụt biến mất vào hốc cây, để lại những vệt khói mờ mỏng rồi lịm tắt.

Đang khiếp sợ vì gặp hồn ma, nàng lại giật thót mình, nghe có tiếng người hỏi phía sau lưng:

- Mợ Trân đi đâu về sớm vậy?

Nàng nhìn lên, ôi, hóa ra là lão Am, người cùng làng.

Em tiễn chồng đi làm xa bác ạ. Bác ra đồng sớm vậy? - Nàng nói rồi vội vã bước đi.

Về đến nhà, nàng ngồi bịch xuống giường, lo lắng không hiểu có phải mình “thần hồn nát thần tính” mà “nhìn gà hóa quốc”, chứ chàng mất đã lâu làm gì có chuyện sống lại. Đêm hôm đó, và nhiều đêm tiếp theo, nàng liên tục mơ thấy chàng hiện về vẻ mặt buồn rười rượi, như trách móc như giận hờn. Sáng hôm sau ngủ dậy, nàng thẫn thờ ra bậu cửa trước nhà ngồi như ngóng chờ một ai đó. Thấy con gái dạo này vẻ mặt xanh xao, bà Ngoan, mẹ nàng lo lắng hỏi nhưng nàng chỉ im lặng.

Một tuần sau, vào một buổi sáng mùa đông, khi sương mù còn bao phủ đất trời, bà Ngoan dậy sớm đi ngang thấy cửa phòng con gái mở toang, nhìn vào bà giật thót mình khi thấy trên giường chăn chiếu lộn xộn, con gái thì chẳng thấy đâu. Bà nghĩ lạ thật tối qua trước lúc đi ngủ, bà dặn mắc màn kẻo muỗi, nó còn vâng dạ giờ lại bỏ đi đâu. Hớt hải, bà chạy sang phòng gọi chồng dậy thông báo việc con gái mất tích. Cả ngày hôm đó và những ngày tiếp theo, không thấy con gái quay về, bà Ngoan giục chồng:

Ông ơi, tôi lo quá, giờ phải làm sao đây? Hay mình đánh dây thép gọi thằng chồng nó về. Chứ như thế này, tôi điên lên mất.
Bà cứ từ từ để tôi tính chứ cuống lên chẳng giải quyết được việc gì.
Hay mình báo Ủy ban xã đi ông. – Bà Ngoan vừa nói vừa khóc thút thít.
Không được, việc chưa đâu vào đâu báo chính quyền, lộ ra dân làng bàn tán dệt thêu mệt đầu lắm.

Nửa tháng trôi qua, cô con gái vẫn biệt âm vô tín, khiến ông bà mất ăn mất ngủ. Nỗi ám ảnh sợ hãi bao trùm lên khắp ngôi nhà vốn quanh năm lạnh lẽo, nay càng trở nên hiu hắt đáng sợ hơn.

Trưa hôm sau, anh chồng sau chuyến làm ăn xa về nhà, không thấy vợ đâu liền hỏi ông bà nhạc:

- Thày u ơi, nhà con đi đâu giờ này vẫn chưa về ạ?

Thấy con rể hỏi đột ngột, hai ông bà ngơ ngác nhìn nhau không biết trả lời thế nào. Như nhận ra điều bất thường đang xảy ra trong nhà mình, linh tính báo anh ta một điều chẳng lành. Liên tục sau đó, ngày nào anh cũng đi khắp xóm dưới làng trên, rồi thuê người dò la tung tích tìm vợ cả trên tỉnh nhưng cuối cùng đành bó tay bất lực.

Thấm thoát đã ba mùa cây đa cổ thụ trút lá mà người vợ vẫn biệt tăm tích, khiến cho người chồng lo lắng già đi trông thấy. Anh ta bỏ bê công việc làm ăn ngày ngày ra trước nhà ngóng trông vợ về trong vô vọng. Nhìn con rể khổ đau vì vợ bỏ đi khiến ông bà ái ngại. Hôm sau nhân lúc anh con rể vắng nhà, ông bà để lại mấy dòng lưu bút: “Con rể ạ, thầy mẹ rất đau lòng vì vợ con đã bỏ nhà ra đi. Trách nhiệm này, một phần thuộc về thày mẹ. Vậy thày mẹ xin cáo lui trở về nhà chăm lo nhà cửa ruộng vườn. Con ở lại bảo trọng và giữ gìn sức khỏe.” Hai năm sau, nghe nói do quá đau buồn vì cô gái gái mất tích mà ông bà đã lần lượt rủ nhau ra đi, để lại ngôi nhà cổ cho cậu con trai cả hương khói thờ tự .

Lùi lại thời gian trước, sau nhiều đêm bị bóng ma chàng Sinh ám ảnh, nàng như người mất hồn suốt ngày thơ thẩn ra vào không nói không rằng. Một đêm, trời bỗng nổi cơn dông tố, gió thổi mạnh từng cơn làm bật tung cánh cửa sổ. Nàng ngồi dậy giơ tay định cài chặt then cửa thì giật thót mình nhìn thấy chàng Sinh đứng bên ngoài, quần áo ướt sũng nói như cầu cứu:

Huyền Trân ơi, rét quá cho anh vào nhà với!

Như bị hồn ma dẫn lối, nàng ngoan ngoãn chạy ra mở cửa rồi kéo tay chàng vào nhà, lấy khăn mặt bông lau khô người và giục chàng nằm nghỉ. Sau đó, nàng xuống bếp đun lại nồi chào gà múc ra một bát đưa cho chàng. Nhìn chàng như ma đói ăn uống ngấu nghiến như chưa bao giờ được ăn mà lòng đau nàng xót xa.

Đêm hôm đó, sau bao ngày chia li họ bên nhau ái ân, sống dậy câu chuyện tình năm xưa đã bị thời gian chôn vùi. Ôm Huyền Trân vào lòng rồi chàng kể cho nàng nghe cái chết bi thương của mình. Hôm đó đang ngồi trước cửa nhà nhìn dòng nước tràn về lênh láng, bỗng chàng nghe ngoài bờ sông có tiếng người kêu la thất thanh, cứu, cứu. Chàng vội vã chạy ra thấy hai mẹ con người tiều phu đang sắp chìm nghỉm giữa dòng nước chảy xiết. Chàng vội lao xuống vật lộn với dòng nước dữ lần lượt đưa hai mẹ con lên bờ. Lúc quay lại chàng đã trượt chân ngã, bị dòng nước cuốn trôi mất xác ra biển. Sau khi xuống thủy cung trình diện Long Vương, xin trú ngụ, ngày ngày chàng làm bạn với lũ cá tôm và hồn ma lũ hải tặc chết trôi trên biển. Đang sống trên đất liền bên cha mẹ và người thân nay bị chôn sâu dưới đáy đại dương, hồn chàng không siêu thoát nên liên tục về tìm gặp nàng. Hôm đó, sau phút giây hạnh phúc bên nhau, nàng ôm chàng gieo mình xuống thế giới thủy cung, giữ trọn lời thề năm xưa nguyện kết tóc xe duyên cùng chàng./.

Hà Nội, tháng 12 năm 2020

P.C.T