THƯ GIÃN CUỐI TUẦN

Điện thoại: 0913 269 931 - Zalo: 0964 131 807 - Email: soncam52@gmail.com.

Chào mừng bạn đã đến với trang Điện tử "Văn nghệ Công nhân" của Chi Hội Nhà văn Công nhân thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam & Hội Nhà văn Việt Nam.

Ha Ha

VUI MỘT TÝ CUỐI TUẦN

Chả cái dại nào giống cái dại nào.

Cầm mỗ làm biên tập trang “Văn nghệ Công nhân” nhiều năm, vốn cẩn trọng nhưng những sai lỗi về chính tả cơ học hoặc những câu từ nho nhỏ cần chỉnh sửa thì cứ tự sửa. Đặc biệt là càng các nhà văn “Gạo cội” thì lỗi chính tả cơ học càng nhiều vì các “cụ” cứ chăm chú gõ bàn phím theo dòng suy nghĩ hoặc thuê nhân viên hiệu in chứ không quan tâm nhiều đến việc trình bày trang viết. Mỗ đều phải duyệt qua phần mềm chỉnh sửa chính tả đâu có nhiều thời gian để trao đổi với tác giả. Về hình ảnh tường thuật thì đa phần lấy trên Google hoặc nhờ Trí tuệ nhân tạo làm giúp, làm gì có tiền để thuê họa sĩ vẽ. Đã sử dụng hàng chục ngàn tác phẩm chuyển tải trên hai lần trang điện tử của Ban Văn học Công nhân và Chi hội Nhà văn Công nhân chưa bị nhà văn nào “hạch sách” về việc tự ý sửa chữa. Vậy mà vừa qua tôi bị một tác giả trẻ, rất trẻ là hội viên Hội VHNT tỉnh Hòa Bình “cự nự” về việc dùng hình ảnh do AI chế tác và tôi có sửa hai từ trong truyện ngắn. Tôi cho chuyển tải một truyện ngắn tác giả gửi đến và có biên tập chút ít. Cụ thể là từ “may ô” thành “moay ô” (một danh từ đã được Việt hóa mượn âm gốc từ tiếng Pháp) và một đoạn văn có hai câu liền nhau câu trên đại loại là đầu đau cứ “ong lên” và câu dưới cũng kết thúc bằng từ “lên”. Tôi sửa lại câu trên thành “ong ong” để khỏi lặp lại từ “lên” với câu dưới. Tác giả trao đổi qua zalo với tôi là tác giả đã chọn lựa từ kỹ lưỡng, đã đăng báo khác rồi nên không được sửa và yêu cầu gỡ bỏ bài viết. Đương nhiên là tôi phải gỡ ngay tắp lự. Tiếc cái công đọc rồi lại phải lệnh cho AI vẽ tranh minh họa để trình bày lên trang cho đẹp. Bao nhiêu nhà văn đàn anh chưa bị ai nói gì nay bỗng bị một tác giả trẻ măng mới có chút ít thành công nho nhỏ ban đầu đứng thập thò ngoài cửa Miếu“dạy cho một bài học” – Thật chả cái dại nào giống cái dại nào!

Nhân chuyện này tôi xin sưu tầm kể một câu chuyện về cách xử sự của nhà văn Ma Văn Kháng, là một trong những nhà văn sáng lập ra Chi hội Nhà văn Công nhân từ thời ông còn làm Tổng Biên tập Báo Lao động thuộc Liên đoàn Lao động Việt Nam và hiện vẫn đang sinh hoạt tại Chi hội Nhà văn Công nhân cùng chúng tôi.

Nhầm lẫn tình cờ

Nhà văn Ma Văn Kháng có một truyện ngắn viết về đường sắt, nhan đề Tàu thông qua ga nhỏ. "Thông qua" là từ thông dụng, nhưng cũng là từ nghề nghiệp, nó có hàm ý là bỏ qua, không đậu lại.

Bản thảo được đưa đánh máy. Bản in thứ hai được qua tay người soát theo quy trình đã định. Người soát này vốn kỹ tính, cho rằng trong hai từ "thông qua" là thừa chữ "thông". Liền đề nghị với biên tập viên bớt từ "thông" nọ.

Do vậy, người soát chữ liền khoanh tròn chữ "thông" kéo một gạch ra bên lề, viết một chữ "bỏ" ngụ ý rằng: chữ này xóa đi, bỏ đi.

Không ngờ, người làm vi tính hiểu lầm. Lại tưởng rằng lấy chữ "bỏ" thay vào chữ "thông". Thành ra khi in, truyện ngắn nhan đề Tàu thông qua ga nhỏ trở thành truyện có tên Tàu bỏ qua ga nhỏ.

Cứ tưởng nhà văn bực mình vì sự sai sót này, không ngờ ông lại chấp nhận vui vẻ. Ông nói:

- Nhầm lẫn thế này cũng có thể chấp nhận được. Có khi lại rõ nghĩa hơn cơ đấy!

Tuy nhiên, ông cũng không quên kể lại vài trường hợp người soát bản in thử và làm vi tính lầm lẫn gây sai lạc... nguy hiểm. Ví dụ: Câu "Em buồn như một chiều quan tái" của nhà văn Hoàng Quốc Hải qua người làm máy tính và người soát bài thành: "Em buồn như một chiếc quan tài". Có trường hợp, chỉ sai một dấu giọng mà câu thơ đã lạc hẳn cả ý nghĩa, trở thành buồn cười như câu thơ của nhà thơ Xuân Miễn sau đây:

Nguyên văn câu thơ là: "Có lúc tương tư một tán đường" (tán là một đơn vị nhỏ chỉ bằng 1/8, 1/10 bao diêm) nhưng khi in lại trở thành: "Có lúc tương tư một tấn đường". Có lẽ người soát bản in thử cho rằng nỗi nhớ thế mới có trọng lượng!?

Ha Ha